Loading...

Mój Piękny Ogród

Chciałbym stworzyć piękny ogród dla karzdego przeciętnego człowieka w którym mógłby odpocząć po tygodniowej,cięrzkiej pracy i cieszyc się pięknem swojego ogródka który sam sobie stworzył

01.08.2011

PNĄCZA

Akebia pięciolistkowa - Akebia quinata

       Krzew pnący owijający się pędami, pochodzący z Japonii, Chin i Korei. Ma oryginalne purpurowo-różowe kwiaty, pachnące korzennie (cynamonem), męskie drobne, żeńskie większe, u nasady grona. Fioletowawe jadalne owoce to pękające jagody, przypominają kiełbaski. Stosowane w kuchni i medycynie chińskiej. Do ich zawiązania konieczne jest zapylenie krzyżowe, czyli posadzenie więcej niż jednego egzemplarza.

Rozmiary. Osiąga od 4 do 10 m wysokości, roczny przyrost to 1-3 m.

Gatunki.

        Akebia pięciolistkowa (A. quinata) ma skórzaste, całobrzegie listki palczasto złożonych liści. Rzadziej spotykana akebia trójlistkowa (A. trifoliata) ma drobniejsze kwiaty i lekko powcinane liście wrażliwe na mróz. Akebia pięciolistkowa rośnie silniej, przy temperaturze poniżej -15 stopni C jej liście opadają lub zasychają. Ma pstrolistną odmianę 'Variegata' i kilka o nieco odmiennym zabarwieniu kwiatów.

Kwitnienie. Od końca IV i w V.

Wymagania, stanowisko.

         Każda przeciętna gleba, jednak lepiej rośnie na podłożu dobrze zdrenowanym, przepuszczalnym. Toleruje gleby alkaliczne. Mało wymagąjca względem stanowiska, bujnie rozrasta się w półcieniu, jednak lepiej owocuje dobrze doświetlona. Nie lubi skrajności - miejsc silnie słonecznych lub mocno ocienionych. Znosi okresowe przesychanie i zalewanie podłoża. Czasem wcześnie rozwijające się pędy są uszkadzane przez przymrozki. Po wyjątkowo mroźnej zimie krzewy przemarznięte do linii śniegu dobrze odrastają.

Uprawa i pielęgnacja. Sadzi się je przy podporze lub jako rośliny okrywowe.

Rozmnażanie.

 Przez oddzielanie ukorzenionych pędów, odkłady, sadzonki pędowe w VI i VII; gatunki wysiewa się, nasiona mogą kiełkować po 2 latach.

Cięcie. Co 4-5 lat w marcu wycina się najstarsze pędy, w ciągu sezonu można korygować pokrój.

Podlewanie i nawożenie.

     W miarę potrzeby, dużymi porcjami. Od drugiego roku nawozić od wiosny do połowy lata nawozami wieloskładnikowymi lub wiosną raz - nawozem wolno działającym.

Zastosowanie.

        Krzewy najlepiej wyglądają jako pnącza swobodnie porastające konstrukcje lub okrywając grunt. Słodkawy miąższ owoców ma melonowy posmak.

09.07.2011

Pielęgnacja Kwiatów ciąg dalszy cz-2

Byliny


Orlik


      Orlik (Aquilegia). Wieloletnia roślina zielna, całkowicie mrozoodporna, kłączowa. Liście trójdzielnie lub podwójnie trójdzielnie złożone, kwiaty duże i dzwonkowate, na długich szypułkach. Pięć płatków jest bezostrogowych i pięć zakończonych prostymi lub skrzywionymi ostrogami. Kwiaty zapylane przez trzmiele. Owoc-mieszek. Orliki licznie wytwarzają nasiona.

Rozmiary. Wysokość 30-100 cm.

Gatunki i odmiany.

         Orlik alpejski (Aquilegia alpina) - kwiaty fioletowo-niebieskie, wysokość 30-40 cm. Orlik ogrodowy, mieszańcowy (Aquilegia hybrida) - dużo odmian, formy o kwiatach pełnych 'Biedermeier', 'McKana' - kwiaty o mieszanych, jaskrawych barwach i długich ostrogach, doskonałe na kwiat cięty, wysokość 85 cm, 'Mrs Scott Elliot's' - mieszanka w wielu pastelowych odcieniach, 'Dragonfly' - odmiana karłowa, wysokość 45 cm. Orlik pospolity (Aquilegia vulgaris) - kwiaty barwy białej, żółtej, różowej, niebieskiej, fioletowej, czerwonej i ciemnopurpurowej, wysokość 40-80 cm. A. vulgaris var. stellata - odmiana o kwiatach bez ostróg.

Kwitnienie. V-VII

Wymagania.

 Gleby żyzne, próchniczne, dość wilgotne, ale przepuszczalne. Stanowisko słoneczne lub półcieniste. Orlik pospolity znosi suche warunki, a gatunki alpejskie rosną w piaszczystej glebie, w pełnym słońcu.

Uprawa i pielęgnacja.

Roślina łatwa w uprawie. Po przekwitnięciu wygląda nieefektownie bo jej liście zamierają, dlatego należy zadbać o odpowiednie sąsiedztwo roślin.

Rozmnażanie.

        Wysiew nasion IV-V - rośliny kwitną z następnym roku. Odmiany łatwo się krzyżują, a nowe siewki nie powtarzają cech odmiany. Niestety rośliny z samosiewu z roku na rok stają się mniej atrakcyjne. Podział starszych roślin (3-letnich) w przypadku wartościowych odmian.

Podlewanie i nawożenie. Orlik wymaga podlewania w dużych ilościach.

Choroby i szkodniki.

           Częstym problemem są choroby grzybowe wywoływane przez Ascochyta aquilegiae i Gloesporium aquilegiae, powodujące plamistość. Szkodniki mogące atakować orliki to miniarki, błonkówki i gąsienice. Orlik jest repelentem (odstrawszaczem) dla ślimaków.

Zastosowanie.

           Roślina ozdobna ze względu na oryginalny kształt kwiatów z charakterystyczną, haczykowatą, przypominającą szpon orła ostrogą. Sadzona na rabatach, w ogrodach skalnych (niższe gatunki) oraz uprawiana na kwiat cięty. Roślina trująca. Posiada właściwości lecznicze i jest wykorzystywany w homeopatii jako środek żółciopędny i moczopędny. Orlik na stanowiskach dzikich jest objęty ochroną gatunkową.

ostróżka


         Ostróżka (Delphinium) Wieloletnia bylina, o groniastych lub wiechowatych kwiatostanach. Liście dłoniastodzielne, zielone. Kwiaty jedno- lub dwubarwne, od błękitnych, lazurowych po purpurowe, mogą też występować w kolorze białym, żółtym, różowym i czerwonym. Wewnętrzne płatki formują oczko, które może występować w różnych kolorach - najczęściej jest białe, żółte lub czarne. Ostróżka swoją nazwę zawdzięcza charakterystycznej ostrodze, którą tworzy górny płatek okwiatu. Ostróżki jednoroczne, zaliczane kiedyś do tego rodzaju dziś tzw. ostróżeczki zaklasyfikowano do rodzaju Consolida.

Rozmiary.

 Odmiany ogrodowe pochodzenia mieszańcowego osiągają wysokość 75 -200 cm. Rośliny gatunkowe od 15 - 150 cm.

Gatunki i odmiany.

       Ostróżka Brunona (Delphinium brunonianum) - bylina częściowo zimozielona, kwiaty bladoniebieskie o ciemnych ostrogach, liście klapowane, zaokrąglone, błyszczące. Wykorzystywana w ogrodach skalnych. Wysokość: 15 cm. Ostróżka szkarłatna (D. cardinale) - kwiaty szkarłatne o żółtych środkach, liście głęboko klapowane. Wysokość 60 - 150 cm. Ostróżka wielkokwiatowa (D. grandiflorum) - kwiaty duże, błękitne, fioletowe lub białe o smukłej ostrodze, zebrane w krótkie, groniaste kwiatostany. Wysokość do 100 cm. Ostróżka naga, kalifornijska (D. nudicaule) - kwiaty pomarańczowoczerwone zebrane w grona, liście głęboko klapowane. W mroźne zimy ginie, stąd w Polsce uprawiana w gruncie jako roślina jednoroczna. Wysokość 30-45 cm. Ostróżka ogrodowa (D. cultorum, D. hybridum) - okazałe kwiatostany o długości 100 cm, wysokość roślin do 200 cm, wyhodowane odmiany zebrano w grupy: Grupa Belladonna - odmiany średnio wysokie (100-140 cm) o luźnych i silnie rozgałęzionych kwiatostanach, Grupa Elatum - odmiany osiągające 150-200 cm wysokości, kwiatostany są długie i mało rozgałęzione, a same kwiaty są wyjątkowo duże, wiele jest odpornych na mączniaka, są długowieczne i powtarzają kwitnienie, Grupa Pacific - byliny do 180 cm wysokości o dużych kwiatach.

Kwitnienie. VI-VII, wiele odmian po przycięciu powtarza kwitnienie we IX


Wymagania. Gleba żyzna, przepuszczalna, lekko wapienna. Stanowisko słoneczne, osłonięte.

Uprawa i pielęgnacja.

Sadzimy wiosną lub wczesną jesienią. W pierwszym roku okrywamy rośliny na zimę. Wysokie rośliny mogą wymagać podpórek.

Rozmnażanie.

        Sadzonki pędowe z podstawy karpy pobrane wczesną wiosną, podział karpy po przekwitnieniu (trudne ze względu na głęboki system korzeniowy), nasiona.

Cięcie. Usuwamy kwiatostany po przekwitnieniu - przycinamy pędy 10 cm nad ziemią.

Podlewanie i nawożenie.

       Podlewamy tak, by podłoże było umiarkowanie wilgotne. W okresach suszy rzadko, a obficie. Nawożenie na wiosnę nawozami wolno działającymi.

Choroby i szkodniki. Mączniak prawdziwy. Ślimaki, pomrowy, mszyce, skorki.

Zastosowanie.

 Bylina sadzona na rabatach, kwietnikach i w ogrodach wiejskich. Atrakcyjna ze względu na strzeliste i okazałe kwiatostany. Uprawiana na kwiat cięty. Roślina trująca.


Pelargonia

          Mimo że już nieco się opatrzyły, nie warto z nich rezygnować. Rośliny te mają bowiem wyjątkowo wiele zalet, a ich kwiaty o jaskrawych kolorach w bogatej gamie czerwieni, różu i bieli mogą stworzyć piękną oprawę dla naszego balkonu.

           Pelargonie obficie kwitną od chwili posadzenia aż do pierwszych mrozów. Urodziwe są także ich liście - gęste, intensywnie zielone, u niektórych odmian niemal tak barwne jak kwiaty. Niektóre gatunki ładnie pachną - cytryną, miętą, jabłkami. Kolejna zaleta tych roślin to różnorodny pokrój: odmiany pelargonii rabatowych tworzą sztywne, proste pędy, natomiast bluszczolistne przewieszają się przez skrzynki.

       Królewskiej urodzie nie towarzyszą królewskie wymagania - pelargonie są naprawdę niewybredne. Znoszą zarówno silne nasłonecznienie, jak i półcień (choć przy niedoborze słońca słabiej kwitną) i należą do roślin dość odpornych na choroby i szkodniki. Gdy inne gatunki zmarnieją, puste miejsce w skrzynce można wypełnić, sadząc właśnie pelargonie - gwarantuje to ładny wygląd balkonu przez cały sezon. Ponadto, co także się liczy - łatwo je przechować przez zimę i rozmnażać w domu.
Pelargonie wyjątkowo ładnie komponują się z kwiatami o kontrastowych barwach.
Pelargonia bluszczolistna 'Mexica tomcat'

Sposób na sukces
Aby rośliny obficie się rozrastały i tworzyły bujną masę kwiatów, potrzebują dużo wody i pokarmu.

       Każde ograniczenie diety odbija się na ich wyglądzie. Największy kłopot sprawia podlewanie. Jeśli w skrzynce brakuje wody, szybko wzrasta stężenie soli mineralnych, co może powodować uszkodzenia korzeni. Co gorsza, wyschnięte podłoże trudno chłonie wodę, która w czasie podlewania wypływa przez otwory w dnie, a bryła korzeniowa pozostaje sucha. Natomiast długotrwałe deszcze wypłukują nawozy, wyjaławiając ziemię. Na wszystko jednak jest sposób.

  • Posadź kwiaty w specjalnych pojemnikach z otworami umieszczonymi na wypukłych bolcach, kilka centymetrów powyżej dna. Ponad otworami powinna znajdować się ażurowa przegroda (można ją zastąpić agrowłókniną ułożoną na warstwie keramzytu), na którą sypiemy ziemię ogrodniczą. Pozwala to na gromadzenie się na dnie pojemnika zapasu wody - nie styka się ona bezpośrednio z podłożem (co grozi zalaniem korzeni), a jedynie wolno do niego podsiąka.

  • Zrób otwory odpływowe w zwykłych skrzynkach i nasyp warstwę drenażu na dno, np. żwiru, keramzytu lub potłuczonych doniczek.

  • Dodaj do ziemi hydrożelu - substancji chłonącej wodę. Podczas suszy hydrożel pozostaje wilgotny, a w czasie długotrwałych opadów zachowuje gruzełkowatą strukturę, co gwarantuje dobre napowietrzenie korzeni.

  • Umieść w glebie sporo nawozu o przedłużonym działaniu w postaci koreczków lub otoczkowanych granulek - rośliny nie zostaną ani przenawożone, ani pozbawione składników odżywczych.

  • Zostaw w skrzynce przestrzeń, by rośliny miały się gdzie rozrastać. Nie sadź ich gęściej niż co 25 cm.

  • Podlewaj kwiaty, gdy tylko powierzchnia ziemi przeschnie. Jeśli skrzynka nie ma podwójnego dna, a podłoże nie zawiera hydrożelu, w czasie upałów dostarczaj roślinom wodę dwa razy dziennie - rano i wieczorem.

  • Jeżeli nie stosujesz nawozów długodziałających, po dwóch tygodniach od obsadzenia skrzynek zacznij zasilać kwiaty odżywkami płynnymi. Rób to co 7-10 dni.

  • Gdy rośliny wolniej rosną i mniej obficie kwitną - np. po ulewnych deszczach - dostarczaj im niewielkich dawek nawozu w postaci roztworu przy każdym podlewaniu albo (zwłaszcza jeśli wciąż pada deszcz) rozsyp nieco nawozu w proszku lub w granulkach.

  • Przyglądaj się kwiatom. Usuwaj liście, na których tworzą się jakiekolwiek plamy. Jeżeli pojawią się szkodniki, opryskaj rośliny preparatem owadobójczym lub zastosuj środki doglebowe w formie pałeczek albo tabletek.



  • Pierwiosnek


          Pierwiosnki to rośliny dobrze nam znane z ogrodów. Są też gatunki, które można uprawiać w mieszkaniu. Ogrodnicy przygotowują je w specjalnych warunkach w szklarni i wystawiają na sprzedaż już zimą.

    Rośliny te zwykle nie są zbyt drogie i prawie każdy może ułożyć z nich kolorową wiosenną kompozycję.

            Choć pierwiosnki - zwane też prymulkami - kojarzą się z wiosną, niektóre odmiany zakwitają już w październiku i wtedy pojawiają się w sprzedaży. W kwiaciarniach najczęściej widujemy różnobarwne odmiany pierwiosnka bezłodygowego. Rośliny te są wdzięcznym elementem do tworzenia kompozycji, szczególnie wielkanocnych. Wczesną wiosną swe miejsce znajdują także w skrzynkach balkonowych.

             Od kilku lat na naszym rynku dostępne są również gatunki pochodzenia azjatyckiego. Kwitnące zimą egzotyczne pierwiosnki ślimakowate, chińskie i kubkowate to rośliny okazałe, doskonale pasujące do eleganckich i stylowych wnętrz. Zwykle sadzimy je w ceramicznych doniczkach. Atrakcyjnie prezentują się też w rustykalnych naczyniach, takich jak wiklinowe koszyki czy gniazdka z gałązek brzozowych, drewniane cebrzyki bądź metalowe wiaderka.

    1. Pierwiosnek bezłodygowy
              Primula acaulis, inaczej P. vulgaris. Jest najbardziej popularnym z gatunków uprawianych w doniczkach, chociaż w ciepłym mieszkaniu szybko przekwita. Jego kwiaty mogą być białe, żółte, różowe, czerwone, fioletowe, a także dwubarwne, z kontrastowym jaśniejszym oczkiem, lub cieniowane, np. 'Harlequin Bicolor'. Bardzo efektowne są zwłaszcza odmiany o dużych kwiatach, niekiedy dwu- lub trzykrotnie większych niż kwiaty typowe dla tego gatunku. Ciekawostką są odmiany (np. 'Jacpot'), których kwiatostany znajdują się na wydłużonych łodyżkach.
    Pierwiosnki bezłodygowe


    2. Pierwiosnek kubkowaty
                   Primula obconica. Wieloletni gatunek pochodzący z Chin, dorastający do 25-30 cm wysokości. Jego kwiaty (o średnicy od 1 do 8 cm) barwy białej, czerwonej lub w odcieniach różu i fioletu (często biało obrzeżone), z charakterystycznym zielonkawym oczkiem, są zebrane w okazałe baldachy. Możemy się nimi cieszyć w mieszkaniu dość długo - nawożona roślina często powtarza kwitnienie. Osadzone na długich ogonkach liście są dodatkową ozdobą rośliny. Pokrywające je gruczołowate włoski zawierają priminę - związek mogący wywoływać podrażnienia skóry u osób o skłonnościach alergicznych. U uprawianych obecnie odmian jego zawartość jest jednak bardzo mała.
    Pierwiosnek kubkowaty  (Primula obconica)

    3. Pierwiosnek ślimakowaty
              Primula malacoides. Jest rośliną jednoroczną. Pochodzi z Chin. Jego pachnące kwiaty o średnicy około 3 cm mogą mieć barwę białą, różową, czerwoną lub fioletową. Są osadzone piętrowo na długich szypułkach, dorastających do 40 cm długości i zebrane w okółki. Rozwijają się stopniowo, zdobiąc roślinę przez 2-3 miesiące. Duże, zaokrąglone liście na długich ogonkach mają ząbkowane, faliste brzegi. Ich spodnia strona i łodygi pokryte są mączystym nalotem.
    Pierwiosnek ślimakowaty (Primula malacoides)

    piwonia


               Piwonia, peonia (Paeonia). Rodzaj obejmuje mrozoodporne krzewy lub byliny o zgrubiałych, tzw. marchwiastych korzeniach, które ukorzeniają się w ciągu 2 lat. Liście złożone, podwójnie trójdzielne lub pierzastosieczne, u niektórych gatunków i odmian przebarwiają się jesienią na żółto i czerwono, kwiaty duże, o barwie białej, różowej, czerwonej oraz rzadziej żółtej. Często stosuje się podział piwonii ze względu na budowę kwiatu: piwonie pojedyncze (jeden okółek płatków), japońskie (jeden lub kilka okółków, wewnątrz płatki pręcikowe- staminodia), anemonowe (jeden lub kilka okółków, wewnątrz szerokie płatki pręcikowe, ułożone kuliście), półpełne (wewnątrz kwiatów szerokie płatki i płodne pręciki) i pełne (liczne płatki, wewnętrzne płatki pręcikowe duże, podobne do zewnętrznych płatków korony).

    Rozmiary. Piwonie bylinowe 30-100 cm wysokości, piwonie krzewiaste 50-200 cm wysokości.

    Gatunki i odmiany.

            Piwonia chińska (Paeonia lactiflora) - bylina, kwiaty pojedyncze i półpełne, białe i różowe, pachnące, kwitnie V-VI. Wysokość 60-100 cm. P. hybrida - mieszaniec, 'Le Printemps' - kwiaty kremowo-żółte Piwonia lekarska (P. officinalis) - kwiaty czerwone, kwitnie w V, wysokość do 60 cm, roślina trująca, posiada właściwości lecznicze. 'Alba Plena' - kwiaty białe, 'Crimson Globe' - kwiaty pojedyncze, karminowe i błyszczące. Piwonia delikatna (P. tenuifolia) - kwiaty ciemnoróżowe, błyszczące,liście bardzo delikatne pierzaste, kwitnie na początku V, wysokość 30-50 cm. Piwonia żółta (P. lutea) - półkrzew, liście skórzaste i szarozielone, kwiaty żółte, kwitnie V-VI. Piwonia drzewiasta (P. suffruticosa) - krzew, kwiaty bardzo duże i w różnych odcieniach różowego, kremowe i bordowe kwitnie V-VI, wysokość do 150 cm.
    Kwitnienie. V-VI

    Wymagania.

     Gleba bardzo żyzna, gliniasto-piaszczysta. Piwonie krzewiaste dobrze rosną na glebach suchych i próchnicznych. Stanowisko słoneczne lub półcieniste.

    Uprawa i pielęgnacja.

       Rośliny sadzimy tak, by pąki znajdowały się tuż pod ziemią (do 2-5 cm). Piwonie źle znoszą przesadzanie. Na zimę należy je lekko przykryć liśćmi lub słomiastym obornikiem. Piwonie dobrze uprawiane pozostają w jednym miejscu przez 10-15 lat.

    Rozmnażanie.

         Podział roślin k. VIII - p. IX (korzeń powinien mieć 2-3 pąki), rzadko siew. Piwonie krzewiaste przez nasiona, odrosty boczne, szczepienie w klin na korzeniach P. lactiflora lub P. officinalis.

    Cięcie.

     Ścinamy jesienią obumarłe liście. Usuwamy przekwitłe kwiaty. Nadmierne cięcie kwiatów z całymi łodygami może spowodować słabsze kwitnienie w roku następnym. Krzewy formujemy po kwitnieniu, ale nie co roku.



    Podlewanie i nawożenie.

             W suche, upalne dni podlewamy rzadko -co 10 dni, a obficie (ok. 20 l/roślinę). Piwonie wymagają umiarkowanie wilgotnego podłoża. Raz w roku, w okresie wegetacji ściółkujemy piwonie dobrze rozłożonym obornikiem i zasilamy nawozami mineralnymi, co wpływa na obfite kwitnienie.

    Choroby i szkodniki.

          Szara pleśń (często przy przenawożeniu azotem), szara plamistość liści, choroby wirusowe. Nicienie (węgorek chryzantemowiec), larwy owadów.

    Zastosowanie.

     Rośliny ozdobne sadzone w grupach parkowych, na rabatach, w ogrodach przydomowych oraz uprawiane na kwiat cięty.

    przylaszczka


           Przylaszczka (Hepatica). Bylina całkowicie odporna na mróz, niektóre gatunki mają zimozielone liście. Kwiaty białe, różowe, fioletowe lub niebieskie o owalnych płatkach, otoczonych małą kryzą z trzech działek kielicha. Liście trójklapowe, zielone, marmurkowe lub pstre, o długich ogonkach tworzą luźną, odziomkową rozetę.

    Rozmiary. 7,5 - 25 cm wysokości.

    Gatunki i odmiany.

             Hepatica acutiloba - kwiaty białe, różowe lub lawendowo-niebieskie, liście o ostro zakończonych klapach są ciemnozielone i zimotrwałe. Wysokość 15-25 cm. Przylaszczka pospolita (Hepatica noblis, H. triloba) - kwiaty białe, różowe, niebieskie lub purpurowe, zimozielone liście są trójklapowe, marmurkowe, od spodu purpurowe. Wysokość 7,5 cm. Hepatica nobilis var. japonica - kwiaty białe z odcieniem różu, klapy liści są bardziej zaostrzone. Przylaszczka siedmiogrodzka (H. transsilvanica, H. angulosa) - długowieczna bylina, kwiaty różowe, purpurowe lub lawendowo-niebieskie, liście duże o fryzowanych brzegach, czasami 5-klapowe. Wysokość 10 cm.

    Kwitnienie. III-V


    Wymagania Wymagania.

    Gleba próchniczna i umiarkowanie wilgotna, alkaliczna. Stanowisko półcieniste, cieniste i osłonięte.

    Uprawa i pielęgnacja Wymagania. Sadzimy wczesną wiosną lub jesienią.

    Rozmnażanie. Nasiona. Podział starszych roślin po kwitnieniu, późną wiosną lub wczesną jesienią.

    Podlewanie i nawożenie. Podlewamy tak, by gleba była stale wilgotna.

    Choroby i szkodniki. Mszyce.

    Zastosowanie.

           Bylina wczesnej wiosny sadzona w ogrodach skalnych, ogrodach leśnych, w runach parkowych, na rabatach, pod drzewami i krzewami, oraz w pojemnikach, doskonała na ocienione stanowiska. Można ją uprawiać w nieogrzewanych szklarniach lub oranżeriach.

    pysznogłówka


           Pysznogłówka (Monarda). Bylina. Łodygi wzniesione, liście piłkowane lub ząbkowane. Kwiaty bardzo efektowne, dwuwargowe, wąskie i rurkowate, tworzą wierzchołkowe okółki o główkowatym kształcie, otoczone są barwnymi podsadkami.

    Rozmiary. 60-120 cm wysokości.

    Gatunki i odmiany.

            Pysznogłówka dwoista (Monarda didyma) - łodygi czworograniaste, owłosione, liście jajowato-lancetowate, owłosione, kwiaty purpurowe zebrane w szczytowe, wielopiętrowe kwiatostany z czerwonymi podsadkami. Wysokość 60-100 cm. Nazywana bergamotką ze względu na swój aromat. 'Alba'i 'Snow Maiden'- odmiany o kwiatach białych. Pysznogłówka dęta (Monarda fistulosa) - rośliny w całości miękko owłosione, kwiaty białe z czerwonymi plamkami, ciemnoczerwone lub lawendowo-różowe, o kremowych lub purpurowych podsadkach. Wysokość 60-120 cm. Odmiany mieszańcowe tych dwóch gatunków: 'Adam' - ciemnoczerwone kwiatostany, 'Cambridge Scarlet' - kwiaty szkarłatne, 'Melissa' - kwiaty jasnoróżowe, 'Sunset' - kwiaty karminowe.

    Kwitnienie. VI-VII, po przycięciu kwitną powtórnie do IX.



    Wymagania.

     Gleba żyzna, wilgotna lub sucha - pod warunkiem, że jest dobrze zasilona nawozem organicznym. Stanowisko słoneczne lub półcieniste.

    Uprawa i pielęgnacja.

          Pysznogłówka jest jedną z mniej wymagających bylin, o dużych walorach dekoracyjnych. Roślina ekspansywna. Ściółkujemy każdego roku i przesadzamy raz na 3 lata.

    Rozmnażanie. Podział, sadzonkowanie. Nasiona.

    Cięcie. Ogławiamy rośliny po przekwitnięciu.

    Podlewanie i nawożenie. Podlewamy umiarkowanie.

    Choroby i szkodniki. Zazwyczaj nie występują.

    Zastosowanie.

           Bylina ozdobna sadzona na rabatach, w grupach oraz w pobliżu zbiorników wodnych. Ususzone liście są bardzo aromatyczne, stosowane do potpourri, herbatek smakowych i leczniczych (działanie antyseptyczne, przeciwzapalne, wykrztuśne). Roślina miododajna, licznie wabiąca pszczoły i motyle.

    rannik zimowy


          Rannik zimowy (Eranthis hyemalis). Wieloletnia roślina zielna z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae), mrozoodporna, zimująca w gruncie. Wytwarza bulwy. Liście głęboko powcinane, tworzą kryzę wokół kwiatów. Kwiaty pojedyncze, kielichowate, połyskujące i jaskrawożółte.

    Rozmiary. Wysokość 10-15 cm.

    Odmiany. Grupa Cilicica - kwiaty żółte, młode liście brązowawe. Wysokość 10 cm.

    Kwitnienie. Kwitną II-III, jako jedne z pierwszych bylin wiosny.

    Wymagania.

     Gleba dowolna, z dobrym drenażem, przesychająca latem. Stanowisko słoneczne lub lekko zacienione.

    Uprawa i pielęgnacja.

         Rannik jest rośliną mało wymagającą. Bulwy sadzimy na głębokość 5-8 cm i dobrze jest przed posadzeniem namoczyć je na noc w wodzie. Rannik jest wrażliwy na wyższe temperatury - powyżej 10oC szybko przekwita.


    Rozmnażanie.

            Wysiew nasion wczesnym latem - ranniki łatwo się rozmnażają z samosiewu. Bulwy wykopujemy, dzielimy i sadzimy zaraz po przekwitnięciu. Rośliny dzielimy co 2-3 lata, by zachowały zdolność mnożenia. Często sadzi się wczesną wiosną już rosnące rośliny.

    Podlewanie i nawożenie. Podlewamy umiarkowanie, tak by gleba była dostatecznie wilgotna.

    Choroby i szkodniki. Zazwyczaj nie występują.

    Zastosowanie.

         Roślina ozdobna kwitnąca wczesną wiosną, sadzona w ogrodach skalnych, na rabatach wiosennych i rzadziej w pojemnikach. Dobra jako roślina okrywowa - tworzy barwne kobierce pod koronami drzew. Miododajna.

    rojnik


             Rojnik (Sempervivum). Sukulent z rodziny Crassulaceae, zimozielony i w większości mrozoodporny. Liście są mięsiste i tworzą ozdobne rozety, z których wyrastają grube i ulistnione pędy kwiatostanowe. Kwiaty są gwiaździste, w odcieniach różu, żółci i czerwieni.

    Rozmiary. Wysokość 2,5 - 10 cm.

    Gatunki i odmiany.

            Rojnik pajęczynowaty (Sempervivum arachnoideum) - rozety jasnozielone, drobne i kuliste, połączone na szczytach siatką krzyżujących się srebrzystych nitek, przez co rośliny wyglądają jak osnute pajęczyną. Kwiaty karminowe na 10-12 centymetrowych pędach. Wymaga okrywania. Wysokość 2,5 cm. S. arachnoideum var. tomentosum - odmiana kutnerowata, rozetki są pokryte gęstą, białą „pajęczyną”. Rojnik murowy (S. tectorum) - rozety duże i rozwarte, kwiaty brudnoróżowe na 40-centymetrowym pędzie. Wysokość 7,5 cm. 'Atropurpureum'- rozety szaropurpurowe, 'Atroviolaceum' - rozety szaro-brązowo-fioletowe, 'Nigrum'- rozety żywo zielone o czerwonych końcówkach, 'Robustum' - rozety niebieskozielone, 'Triste' - rozety niebiesko popielate.

    Kwitnienie. VI-IX

    Wymagania.

     Gleba lekka, przepuszczalna, żwirowa. Stanowisko słoneczne. Niektóre gatunki wymagają kwaśnej gleby.



    Uprawa i pielęgnacja.

           Roślina łatwa w uprawie. Sadzimy wiosną lub wczesnym latem. Gatunki pokryte kutnerem okrywamy na zimę lub przenosimy do pomieszczeń.

    Rozmnażanie.

     Przez odejmowanie rozetek na końcach rozłogów. Podział starszych kęp po kwitnieniu. Nasiona.

    Podlewanie i nawożenie. Rojnik jest sukulentem, który nie wymaga podlewania. Znosi długotrwałą suszę.

    Choroby i szkodniki. W zbyt mokrym i chłodnym podłożu gniją korzenie.

    Zastosowanie.

            Roślina ozdobna ze względu na rozety liści, które tworzące zwarte i kolorowe kobierce. Rojniki są bardziej wytrzymałe od rozchodników. Rosną na suchych i ubogich glebach, w pełnym słońcu. Nadają się do sadzenia w ogrodach i na rabatach skalnych, skarpach, murkach, między kamieniami i płytami, na cmentarzach. Uprawiane również jako rośliny pokojowe.

    rozchodnik


             Rozchodnik (Sedum). Rodzaj Sedum obejmuje byliny, rzadziej półkrzewy. Są to mrozoodporne sukulenty, niektóre zimozielone lub częściowo zimozielone. Liście są mięsiste, szerokie lub wałeczkowate, w kolorach od szarozielonego do ciemnopurpurowego. Kwiaty zebrane w podbaldachy, gwiaździste - białe, żółte, czerwone, różowe i niebieskie. Niektóre gatunki są bardzo ekspansywne.

    Rozmiary. Wysokość od 5 do 70 cm.

    Gatunki i odmiany.

               Rozchodnik ostry (Sedum acre) - roślina zimozielona, płożące pędy, wałeczkowate liście, drobne i żółte kwiaty. Tworzy niskie, żywo zielone darnie. Roślina trująca, wykazuje właściwości lecznicze (nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, schorzenia skórne).Wysokość 5-10 cm. 'Aureum' - gęsta i rozłożysta odmiana o żółtych liściach i jasnożółtych kwiatach. Rozchodnik kamczacki (S. kamtschaticum) - bylina odporna, częściowo zimozielona, liście eliptyczne, ząbkowane, kwiaty pomarańczowo-żółte, zebrane w luźne szczytowe kwiatostany. Wysokość 20 cm. Rozchodnik łopatkowaty (S. spathulifolium) - zimozielony, liście łopatkowate, mięsiste, szare, szaro-zielone lub szaro-czerwone, kwiaty jaskrawożółte. Wysokość 5 cm. Rozchodnik okazały (S. spectabile) - pędy proste, liście owalne, płaskie, płytko ząbkowane i bladozielone, kwiaty różowe zebrane w płaskie baldachy. Wysokość 70 cm. Rozchodnik kaukaski (S. spurium, S. oppositifolium) - tworzy zwarte kobierce, liście odwrotnie jajowate, ząbkowane, wyrastające naprzeciwlegle, kwiaty różowe. Gatunek ekspansywny, częściowo zimozielony. Wysokość 10 cm.

    Kwitnienie. VI-IX



    Wymagania.

     Każda gleba, jednak nie może być zbyt ciężka i mokra. Stanowisko słoneczne, niektóre gatunki rosną dobrze w półcieniu.

    Uprawa i pielęgnacja. Roślina łatwa w uprawie. Wczesną wiosną usuwamy zamierające na zimę pędy.

    Rozmnażanie. Podział w IV, V lub w VIII, IX oraz sadzonki VIII, IX. Nasiona- wysiew III, IV.

    Podlewanie i nawożenie. Sukulent nie wymagający podlewania.

    Choroby i szkodniki. Mszyce i mączniaki. W zbyt mokrym i chłodnym podłożu gniją korzenie.

    Zastosowanie.

            Rozchodniki zachwycają różnorodnością barw i kształtów. Nie mają specjalnych wymagań, przez co znakomicie nadają się na każdą glebę i stanowisko. Sadzimy je na skalniakach, mieszanych obwódkach, rabatach, kwietnikach, murkach, skarpach, w pojemnikach. Dobra roślina okrywowa, wykorzystywana również do założeń naturalistycznych.

    sasanka


            Sasanka zwyczajna (Pulsatilla vulgaris, Anemone pulsatilla) Bylina wiosny, naturalnie występująca w Polsce, jest gatunkiem ściśle chronionym. Liście pierzaste, gęsto powcinane. Kwiaty duże i miseczkowate, lekko zwieszające się, jasnofioletowe o wyraźnych, żółtych pręcikach. Owocostany są bardzo dekoracyjne- trwałe, puszyste główki nasienne, zawierające niełupki. Cała roślina jest jedwabiście owłosiona. Sasanka jest mrozoodporna.

    Rozmiary. Wysokość 20-30 cm i szerokość- 20 cm.

    Odmiany.

            W uprawie występują mieszańce ogrodowe sasanki o różnie ubarwionych kwiatach. 'Grandis'- kwiaty ciemnofioletowe, 'Alba'- kwiaty białe, 'Rubra'- kwiaty karminowo-czerwone, 'Barton's Pink' - kwiaty jasnoróżowe, 'Papageno' - kwiaty półpełne o ponacinanych płatkach, białe, różowe, lawendowe i czerwone, 'Rode Klokke'('Rote Glocke') - kwiaty ciemnoczerwone.

    Kwitnienie. III-V, mogą powtórnie zakwitnąć na jesieni.

    Wymagania.

     Gleba piaszczysta lub żwirowa, przepuszczalna, o obojętnym lub zasadowym odczynie. Stanowiska słoneczne.

    Uprawa i pielęgnacja. Sadzimy wiosną lub jesienią. Nie należy przesadzać roślin, które już się przyjęły.



    Rozmnażanie. Wysiew nasion, podział karp wiosną, po przekwitnięciu.

    Podlewanie i nawożenie. Rośliny podlewamy w małych ilościach- sasanki lubią miejsca suche i słoneczne.

    Choroby i szkodniki. Na ogół nie występują.

    Zastosowanie.

     Sasanka nadaje się na rabaty i ogrody skalne. Posiada właściwości lecznicze (m. in. działanie antybakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwbólowe), oraz jest rośliną trującą.

    serduszka


              Serduszka, ładniczka (Dicentra). Wieloletnia roślina zielna, mrozoodporna. Pędy łukowato wygięte, liście pierzaste, zielono-niebieskawe, o długich ogonkach, kwiaty grzbieciste, sercowate- czerwone, purpurowe, ciemnoróżowe, białe lub żółte, zebrane w jednostronnie zwisające grona.

    Rozmiary. Wysokość 20-100 cm.

    Gatunki i odmiany.

               Serduszka wspaniała (Dicentra eximia) - liście szarozielone, trwałe i bardzo dekoracyjne, kwiaty drobne i różowe. Wysokość 20-30 cm. 'Alba' - kwiaty białe. Serduszka okazała, tzw. biskupie serce, serce Jasia (Dicentra spectabilis) - liście szarozielone, kwiaty dwubarwne: zewnętrzne płatki różowe, a wewnętrzne białe, zebrane w długie, zwisające grona. Po kwitnieniu część nadziemna zanika. Wysokość 80-100 cm. 'Alba' - odmiana o śnieżnobiałych kwiatach. Serduszka piękna (Dicentra formosa) - liście szarozielone, kwiaty różowo-fioletowe, żółte lub białe. Wysokość 50 cm.

    Kwitnienie. IV-VI, mogą powtarzać kwitnienie we IX

    Wymagania. Gleba próchniczna i wilgotna. Stanowisko w pełni nasłonecznione lub półcieniste, osłonięte.

    Uprawa i pielęgnacja. Serduszka źle znosi przesadzanie ze względu na kruche korzenie.


    Rozmnażanie.

     Podział roślin pod koniec sierpnia. Sadzonkowanie pędów bocznych na wiosnę. Nasiona wysiewamy na początku wiosny.

    Podlewanie i nawożenie.

     Rośliny uprawiane na słonecznych stanowiskach wymagają obfitego podlewania, a rosnące w półcieniu podlewamy umiarkowanie. Nawozimy w okresie wegetacji nawozami wieloskładnikowymi.

    Choroby i szkodniki. Rośliny mogą być uszkadzane przez pomrowy i ślimaki.

    Zastosowanie.

     Serduszka jest rośliną ozdobną, sadzoną na rabatach bylinowych, w ogrodach skalnych, w grupach parkowych. Nadaje się na kwiat cięty.

    skalnica


             Skalnica (Saxifraga). Byliny- najczęściej bardzo niskie, poduszkowe lub kobiercowe, nieliczne gatunki tworzą wysokie kwiatostany. Liście w postaci przyziemnej rozetki, u większości zimozielone. Kwiaty pojedyncze lub w gronach, baldachogronach i wiechach ponad rozetą, o barwie białej, żółtej, różowej lub czerwonej. Wyróżnia się 4 grupy skalnic: . wczesnowiosenne gatunki poduszkowe- wolno rosnące, karłowate rośliny tworzące gęste i zwarte, kopulaste rozetki, uprawiane w alpinariach, szklarniach, ogrodach skalnych, kwitną III-V . gatunki rozetkowe srebrzyste - długowieczne i bujne rośliny, rozetki duże, o łopatkowych, twardych i srebrzystych liściach, których brzegi inkrustowane są wapniem, kwiatostany do 50 cm, na ogół o białych kwiatach, kwitną V-VII . zimozielone gatunki mchowe - rozetki są miękkie i zimozielone, tworzą zwarte kobierce, kwiaty barwy białej, różowej i czerwonej, kwitną IV-VI . inne skalnice - niejednorodna grupa, rośliny o różnych wymaganiach.

    Rozmiary. Wysokość 5-60 cm.

    Gatunki i odmiany.

            Skalnica macedońska (Saxifraga sancta) - poduszki intensywnie zielone i kolczaste, kwiaty żółte, kwitnie III-IV Skalnica liścieniolistna (Saxifraga cotyledon) - gatunek srebrzysty, liście mięsiste, ząbkowane, kwiaty białe, zebrane w spiczasty kwiatostan osiągający 60 cm, kwitnie VII-VIII, Skalnica Arendsa (Saxifraga arendsii) - gatunek mchowy, kwitnie V-VI, wysokość do 10 cm, 'Blütenteppich'- kwiaty karminowo-różowe, 'Grandiflora Alba'- kwiaty białe, Skalnica rozłogowa (Saxifraga stolonifera) - z pozostałej grupy skalnic, roślina domowa o zaokrąglonych i ząbkowanych, ciemnozielonych liściach, czerwonych od spodu, wytwarza cienkie, czerwonawe rozłogi.

    Kwitnienie. W zależności od gatunku i odmiany III-VIII


    Wymagania.

          Skalnice poduszkowe i srebrzyste wymagają gleb przepuszczalnych, wapiennych i słonecznych stanowisk. Skalnice mchowe rosną najlepiej na glebach dobrze przepuszczalnych, obojętnych lub kwaśnych, w miejscach wilgotnych i półcienistych.

    Uprawa i pielęgnacja.

     Skalnicom poduchowym szkodzi bezpośrednie działanie silnego słońca. Najlepiej je sadzić w miejscach oświetlonych, jednak nie bezpośrednio w słońcu.

    Rozmnażanie. Wysiew nasion, podział roślin. Gatunki mchowe przez sadzonkowanie. Rozłogi.

    Podlewanie i nawożenie.

     Podlewanie zależy od gatunku i stanowiska jakie zajmuje. Skalnice poduszkowe i srebrzyste podlewamy umiarkowanie, natomiast skalnicom mchowym zapewniamy stale wilgotne podłoże.

    Choroby i szkodniki.

     Szara pleśń i gnicie korzeni przy nadmiernej wilgoci. Opuchlak truskawkowiec, niszczyk zjadliwy, mszyce, przędziorki.

    Zastosowanie.

    Skalnice sadzi się w ogrodach skalnych, na rabatach jako rośliny obwódkowe i okrywowe, jako kwietniki obwódkowe. Gatunki wielkokwiatowe stosowane na kwiat cięty.

    smagliczka


              Smagliczka (Aurinia, Alyssum) Rodzaj obejmuje rośliny wieloletnie, wytrzymałe na suszę i niskie temperatury. Liście szarozielone, łopatkowate lub równowąskie z szarymi włoskami, zimozielone. Kwiaty drobne, w odcieniach żółci, rzadko białe, zebrane w gęste baldachogrona. Owoc - owłosiona łuszczynka.

    Rozmiary. Wysokość do 30 cm.

    Gatunki i odmiany.

               Smagliczka skalna (Aurinia saxatilis, Alyssum saxatile) - długowieczna roślina górska, bylina wiosny, tworzy niskie, lekko stożkowate kobierce, liście lancetowate z siwymi włoskami, kwiaty żółte, kwitnie IV-V. Odmiana: 'Citrinum' - kwiaty jasnożółte, 'Plenum' - kwiaty pełne. Smagliczka alpejska (Alyssum alpestre) - tworzy zwarty kobierzec, doskonała do obsadzania murków i wyższych skalniaków, liście szarozielone, od spodu jaśniejsze, kwiaty żółte, kwitnie V-VI.

    Kwitnienie. IV-VI, powtarza kwitnienie jesienią.

    Wymagania. Gleba przepuszczalna o odczynie zasadowym. Stanowisko słoneczne, osłonięte.


    Uprawa i pielęgnacja. Roślina łatwa w uprawie, dobrze znosi suche i jałowe gleby. Ekspansywna.

    Rozmnażanie.

    Nasiona, odmiany smagliczki skalnej można rozmnażać przez sadzonkowanie w VIII-IX (trudne i długie ukorzenianie).

    tawułka


               Tawułka, astilbe (Astilbe). Bylina z rodziny Saxifragaceae. Pędy proste i sztywne, kwiaty drobne, zebrane w puszyste kwiatostany-wiechy, białe lub w odcieniach różu, lila i czerwieni, liście podwójnie lub potrójnie ząbkowane, szorstkie. Owoc- jasnobrązowy mieszek.

    Rozmiary. Wysokość od 30 do 150 cm

    Gatunki i odmiany.

          Tawułka chińska (Astilbe chinensis) - wiechy rozgałęzione, szerokie, o biało-różowych kwiatach, kwitnie w VII, wysokość 50-60 cm. Jedyny gatunek na stanowisko suche i w pełni nasłonecznione. Odmiana karłowa var. pumila o różowych kwiatach i wysokości 15 cm, kwitnie VIII-IX. Tawułka Arendsa (A. x arendsii) - mieszańce powstałe ze skrzyżowania różnych gatunków, wiechy zwarte lub luźne, o białych, różowych, liliowych lub czerwonych kwiatach, wysokość 50-150 cm. Kwitnie VI-VIII. Tawułka pojedynczolistna (A. simplicifolia) - liście pojedyncze i strzępiaste, kwiaty białe i pachnące. Wysokość do 30 cm. 'Atrorosea' - odmiana o ciemnoróżowych kwiatostanach, 'Rosea' - odmiana jasnoróżowa. Tawułka japońska (A. japonica) - kwiaty białe, kwitnie V-VI, wysokość 30-40 cm. Roślina uprawiana głównie na kwiat cięty.

    Kwitnienie. VI-IX

    Wymagania.

    Gleba żyzna i wilgotna. Stanowisko cieniste i półcieniste. Astilbe może rosnąć na miejscach słonecznych tylko przy dostatecznie wilgotnej glebie.


    Uprawa i pielęgnacja.

          Po posadzeniu rośliny ściółkujemy dobrze rozłożonym obornikiem lub korą drzew, aby zatrzymać wilgoć i użyźnić podłoże. Nie dopuszczamy do zaschnięcia roślin latem. Co 4 lata wykonujemy podział ukorzenionych roślin, aby nie obumarły. Rośliny należy chronić przed przymrozkami.

    Rozmnażanie. Podział starszych roślin w IV. Nasiona.

    Podlewanie i nawożenie.

    Tawułki wymagają obfitego podlewania, szczególnie na mniej wilgotnych glebach. Nie stosuje się nawozów mineralnych.

    Choroby i szkodniki. Mączniak.

    Zastosowanie.

             Roślina niezwykle dekoracyjna ze względu na różnorodność form i barw oraz efektowne kwiatostany przypominające pióropusze. Sadzi się ją w parkach, grupach naturalistycznych, oraz w pobliżu oczek wodnych i strumieni. Tawułka chińska jest dobrą rośliną okrywową, z kolei tawułkę japońską uprawia się na kwiat cięty.

    trytoma


              Trytoma (Kniphofia). Rodzaj z rodziny liliowatych, obejmuje byliny kłączowe, w większości wrażliwe na mróz. Kwiaty rurkowate, zwisające, zebrane w wysokie, kłosowate grona, w odcieniach żółci, oranżu i czerwieni, kwitną stopniowo od dołu ku górze - pąki kwiatowe są czerwone, a otwarte kwiaty stają się żółte. Liście zimozielone, długie, wąskie i skórzaste, przyziemne - tworzą kępy.

    Rozmiary. Wysokość 40 - 100 cm.

    Gatunki i odmiany.

               Trytoma ogrodowa (Kniphofia hybrida) - mieszańce o zróżnicowanym wzroście i barwach kwiatów. 'Alcazar' - jaskrawoczerwone kwiaty, wysokość 150 cm, 'Ice Queen' - o kremowych, zielono podbarwionych kwiatach, wysokość 110cm, 'Royal Standard' - żółto-czerwone kwiaty, wysokość do 100 cm, 'Little Maid' - kwiaty kremowo-żółte, wysokość do 55 cm, 'Buttercup'- kwiaty zielono-żółte, 'Express' - kwiaty pomarańczowo-czerwone, odmiana wcześnie kwitnąca i dość wytrzymała na mróz. Trytoma groniasta (Kniphofia uvaria) - liście bardzo długie, kwiaty żółto-pomarańczowo-czerwone. Kwitnie VIII-X. Wysokość 80-120 cm. W uprawie spotyka się odmiany o jednolitym kolorze kwiatów- najczęściej w całości żółte lub czerwone. 'Nobilis' - odmiana o ciemnopomarańczowych kwiatach.

    Kwitnienie. VI-X

    Wymagania.

     Gleba niezbyt żyzna, dobrze przepuszczalna i wilgotna. Stanowisko ciepłe i słoneczne, osłonięte.


    Uprawa i pielęgnacja.

     Rośliny wymagają okrycia na zimę- liście związujemy do góry, a podstawę roślin zabezpieczamy grubą warstwą ściółki.

    Rozmnażanie. Podział kęp jesienią. Nasiona.

    Cięcie. Po kwitnieniu można wyciąć pędy.

    Podlewanie i nawożenie. Latem rośliny wymagają obfitego podlewania i nawożenia.

    Choroby i szkodniki. Wciornastki uszkadzające kwiaty i liście.

    Zastosowanie.

         Roślina ozdobna o efektownych kwiatostanach, tzw. płonących pochodniach, sadzona na rabatach, nad zbiornikami wodnymi, dobra również na kwiat cięty.

    werbena


                 Werbena, witułka (Verbena). Rodzaj obejmuje 250 gatunków roślin jednorocznych, bylin i podkrzewów. Kwiaty zebrane w gęste, baldachowate kwiatostany, barwy białej, różowej, fioletowej lub czerwonej. Roślina o właściwościach leczniczych.

    Rozmiary. Wysokość 15-50 cm.

    Gatunki.

           Werbena ogrodowa (Verbena x hybrida) - byliny, w polskich warunkach klimatycznych uprawiane jako jednoroczne, o pokroju zwartym i wyprostowanym lub płożącym. Pędy owłosione, liście jajowate lub lancetowate, brzegiem wycinane, karbowane lub ząbkowane, naprzeciwległe lub w okółkach. Kwiaty drobne, zebrane w główkowate kwiatostany, które stopniowo, wraz z rozwojem kwiatów tworzą wydłużone kłosy. Verbena hybrida unicolor - mieszańce jednobarwne, V. hybryda auriculiflora - odmiany z oczkiem (o białej lub ciemnej gardzieli), V. hybryda striata - werbeny włoskie, o paskowanych i kreskowanych kwiatach. Ze względu na różnorodność form, werbeny podzielono na grupy: Grandiflora - silnie rozkrzewione, obficie kwitnące, wysokość 45-50 cm. Compacta - pokrój zwarty, bardzo obfite kwitnienie, wysokość 25-35 cm. Compacta Nana - pokrój płożący, bardzo obfite kwitnienie, wysokość 15-25 cm. Tapien i Tamari - grupy odmian o zwisających pędach, odpornych na wiatr i deszcz kwiatach. Werbena peruwiańska (Verbena peruviana) - podkrzew o płożących, krótko owłosionych pędach i jaskrawoczerwonych, zebranych w kłosy kwiatach.

    Kwitnienie. Od połowy lata do przymrozków.

    Stanowisko.

    W pełni nasłonecznione. Ziemia żyzna, próchniczna i przepuszczalna, stale wilgotna o odczynie pH 6.


    Wilgotność powietrza.

     Nie lubi wysokiej wilgotności. W mieszkaniu najlepsze jest przewiewne miejsce.

    Podlewanie i nawożenie.

           Podlewamy regularnie, obficie, po tym jak ziemia obeschnie. Zasilamy rośliny płynnym nawozem wieloskładnikowym, co 10-14 dni.

    Pielęgnacja.

    Usuwamy owocostany po obumarciu kwiatów. Werbena nie wytrzymuje mrozów i nie znosi suszy.

    Przesadzanie.

          Przed przesadzaniem obficie podlewamy. Siewki przesadzamy pojedynczo, do małych doniczek, możliwie jak najwcześniej, a na miejsce stałe sadzimy po 15 V.

    Rozmnażanie. Wysiew nasion. Sadzonki.

    Najczęstsze choroby i szkodniki. Mszyce, przędziorki, pieniki. Mączniak prawdziwy.

    Wilczomlecz trójżebrowy


             Wilczomlecz trójżebrowy (Euphorbia trigona). Rodzaj obejmuje 2000 gatunków roślin jednorocznych, dwuletnich, bylin, krzewów i drzew. Wilczomlecz trójżebrowy to sukulent pędowy o kandelabrowym pokroju, podobny i często mylony z kaktusem. Pędy ma kanciaste, ciemnozielone, z trzema lub czterema silnie spłaszczonymi żebrami, ciernie bardzo krótkie (5 mm), liście odwrotnie jajowate, osadzone w górnej części pędów. Tak jak inne rośliny z tego rodzaju zawiera biały, kleisty sok mleczny, który jest trujący i działa drażniąco na skórę.

    Rozmiary. Osiąga do 200-250 cm.

    Odmiany.

    Wilczomlecz trójżebrowy (Euphorbia trigona) f. rubra - niezwykle efektowna odmiana o czerwonych pędach i listkach.

    Kwitnienie. Wilczomlecz trójżebrowy nie zakwita w domowych warunkach.

    Stanowisko.

         Podłoże bardzo przepuszczalne - specjalna ziemia do kaktusów wzbogacona w kompost liściowy. Miejsce bezpośrednio nasłonecznione. Znosi okresową suszę i niedobór światła.

    Wilgotność powietrza. Nie zraszamy.


    Podlewanie i nawożenie.

             Wilczomlecz trójżebrowy podlewamy umiarkowanie, zaczynamy wiosną co dwa tygodnie, a latem co tydzień. Ziemia musi przesychać między kolejnymi podlewaniami. Zimą nie podlewamy. Zasilamy płynnym nawozem wieloskładnikowym.

    Pielęgnacja.

            Rośliny o małych wymaganiach, jednak należy zapewnić im odpowiednie podłoże i drenaż, gdyż bardzo łatwo zagniwają. Przy pracy z roślinami zakładamy rękawiczki ochronne, a nawet okulary.

    Przesadzanie.

             Przesadzamy w miarę wzrostu rośliny. Dno doniczki musi być dobrze zdrenowane, wysypujemy je żwirem lub kamieniami, które przy większych okazach dodatkowo dociążą donicę.

    Rozmnażanie.

               Sadzonki wierzchołkowe. Po cięciu zanurzamy koniec sadzonki w wodzie, by zatamować wypływanie soku. Po obeschnięciu rany ukorzeniamy w bardzo przepuszczalnym podłożu, np. w żwirze i podlewamy po 3 tygodniach.

    Najczęstsze choroby i szkodniki. Zalanie roślin prowadzi do zgnilizny. Przędziorki, mszyce, wełnowce.

    yukka


            Jukka karolińska, włóknista, ogrodowa; krępla (Yukka filamentosa) Bylina wiecznie zielona, w pełni mrozoodporna. Liście długie (75 cm długości), mieczowate i sztywne tworzą rozetę. Są ciemnozielone z woskowym nalotem o włóknistych białych brzegach. Kwiaty kremowe, podobne kształtem do tulipanów, zwisają zebrane w wiechy na wysokich pędach kwiatowych (1,8 m).

    Rozmiary. Wysokość po 5 latach ok. 60 cm, ostateczna 2 m (razem z kwiatostanem).

    Odmiany.

            'Bright Edge' - jukka o dwubarwnych liściach, szmaragdowych z szerokim żółtym obrzeżeniem, 'Garland's Gold' - liście z kremowo-żółtym obrzeżeniem, 'Variegata' - liście niebieskawo-zielone o kremowych smugach i różowawych brzegach.

    Kwitnienie. koniec VI - początek. VIII

    Wymagania.

     Gleba dowolna, ale przepuszczalna, niezbyt wilgotna. Dobrze rośnie na żyznej i lekko zasadowej. Stanowisko w pełni słoneczne.

    Uprawa i pielęgnacja. Sadzimy wiosną.

    Rozmnażanie.

     Oddzielanie ukorzenionych odrostów (początek-połowa wiosny), oddzielanie pąków u nasady łodygi po wykopaniu całej rośliny.

    Cięcie. Niekonieczne.

    Podlewanie i nawożenie. Podlewać obficie latem. Nawozić umiarkowanie, nie przesadzając z azotem.

    Choroby i szkodniki.

     Dość podatne na plamistość liści. Szkodnikami atakującymi mogą być tarczniki i wciornastki

    Zastosowanie.

           Jukka ogrodowa jest rośliną ozdobną o egzotycznie wyglądających pędach kwiatowych. Sadzi się ją w ogrodach, na trawnikach jako soliter lub na rabatach grupami. Może być również uprawiana w pojemnikach. Ponadto, jukka jest rośliną leczniczą o właściwościach oczyszczających i wspomagających odporność.

    zawilec


               Zawilec (Anemone) Bylina kwitnąca w zależności od gatunku od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Organy odziemne w postaci bulw, kłączy lub włóknistych korzeni. Liście u większości złożone, ząbkowane, wyrastają okółkowo po trzy na łodydze kwiatostanowej, często występują liście odziomkowe, kwiaty barwy białej, różowej, czerwonej, żółtej, niebieskiej lub fioletowej. Owoc- niełupka.

    Rozmiary. 5-150 cm wysokości.

    Gatunki i odmiany.

               Zawilec grecki (A. blanda) - kwiaty duże, gwiazdkowate, jasnoniebieskie, kwitnie w IV, roślina na niskie rabaty, na zimę wymaga okrycia, wysokość 10 -20 cm. 'Pink Star'- kwiaty różowe, 'Fairy' - kwiaty białe Zawilec koronowy, wieńcowy (A. coronaria) - tworzy bulwy, kwiaty na ogół pełne, białe, czerwone, niebieskie lub fioletowe, o czarnych pręcikach, wysokość do 35 cm. Odmiany z grupy De Caen cechuje silny wzrost i duże, pojedyncze kwiaty. Grupa St. Brigid - kwiaty pełne lub półpełne. Odmiana 'Mona Lisa'F1 - wysokość około 50 cm, uprawiana tylko pod osłonami, na kwiat cięty. Zawilec mieszańcowy (A. hybrida) - liście podobne do winobluszczu, ciemnozielone, kwiaty białe, różowe, czerwone, kwitnie od VIII do przymrozków, wysokość 40-120 cm Zawilec gajowy (A. nemorosa) - naturalnie występuje w runie lasów liściastych i mieszanych, tworzy kłącza, kwiaty białe, kwitnie III/IV, wysokość 15 cm, 'Alboplena', 'Alba Plena' - kwiaty białe, pełne, 'Robinsoniana' - kwiaty jasnoniebieskie Zawilec żółty (A. ranunculoides) - roślina kłączowa, kwitnie III-V, wysokość 20 cm zawilec japoński (A. japonica) - wysokość 70-90 cm, duże (6 cm średnicy) kwiaty białe i różowe zebrane w w lużne wiechy pojawiają się VIII-IX. Zawilec wielkokwiatowy, leśny (A. sylvestris) - gatunek pod całkowitą ochroną, wysokość 25-40 cm, kwiaty duże i białe, tworzy kłącza i ozdobne puszyste nasienniki, kwitnie IV-V.



    Kwitnienie. W zależności od gatunku III-X

    Wymagania.

           Gleba żyzna i dobrze przepuszczalna. W zależności od gatunku, zawilce lubią stanowisko słoneczne i suche (zawilec grecki, koronowy) lub chłodne i zacienione (zawilec żółty, gajowy, wielkokwiatowy). Zawilec mieszańcowy najlepiej rośnie na stanowisku półcienistym, ale przy chłodnym i wilgotnym podłożu będzie rósł i w pełnym słońcu.

    Uprawa i pielęgnacja.

               Zawilce wcześnie kwitnące sadzimy jesienią, zaś późno kwitnące (A. hybrida) wiosną lub wczesnym latem. Niektóre wymagają okrycia na zimę - zawilec grecki, zawilec mieszańcowy, którego przykrywamy do 2 roku po posadzeniu, pod koniec X, na grubość15-20 cm. Zawilec koronowy jest wrażliwy na mróz - najlepiej bulwki wykopać po zaschnięciu liści i przechować w pomieszczeniu.

    Rozmnażanie.

           Wcześnie kwitnące- jesienią lub zaraz po kwitnieniu wykonujemy podział roślin kłączowych, rośliny bulwiaste dzielimy tak, by każda część miała pąk wierzchołkowy, nasiona. Późno kwitnące dzielimy wiosną.

    Podlewanie i nawożenie.

     Podlewamy regularnie, tak by utrzymać stale wilgotną glebę. Nie podlewamy podczas letniego spoczynku. Nawozimy regularnie w okresie wzrostu (A. coronaria).

    Choroby i szkodniki.

    Szara pleśń, mączniak rzekomy i prawdziwy, rdza śliwki, śnieć zawilca, wirus mozaiki ogórka. Nicienie, pchełki, ślimaki, skorki.

    Zastosowanie .

    W zależności od gatunku, zawilce sadzi się na rabatach bylinowych, w grupach ogrodowych i parkowych, jako runo parków naturalistycznych, uprawia w szklarniach lub tunelach na kwiat cięty.

    zawciąg


           Zawciąg (Armeria). Bylina częściowo lub całkowicie mrozoodporna. Liście wąskie, lancetowate lub trawiaste, kwiatostan gęsty i kulisty, osłonięty suchymi podsadkami, osadzony na bezlistnej łodydze, ponad kępką liści.

    Rozmiary. Wysokość 10-30 cm.

    Gatunki i odmiany.

              Zawciąg nadmorski (Armeria maritima) - tworzy zwarte kępki, liście szarozielone, kwiatostany kuliste, barwy białej, różowej lub karminowej, kwitnie V-VI, wysokość 20-30 cm. 'Frühligszauber' - kwiaty karminowo-różowe, osadzone na krótkich szypułkach, równych z liśćmi, 'Alba' - kwiaty białe, liście zimozielone, 'Düsseldorfer Stolz' - kwiaty jaskrawo amarantowe. Zawciąg szerokolistny (Armeria pseudoarmeria, A. latifolia) - liście lancetowate, niebiesko-zielone, kwiaty różowe z białymi podsadkami, kwitnie VI-VII, wysokość 20 cm. 'Bee's Ruby' - kwiaty ciemnoróżowe, wysokość 25 cm. Zawciąg jałowcolistny (Armeria juniperifolia, A. caespitosa) - bylina zimozielona, kwiaty bladoróżowe, liście spiczaste, szaro-zielone, kwitnie na początku IV, wysokość 10 cm. 'Alba' - kwiaty białe.

    Kwitnienie. IV- IX

    Wymagania. Gleba żwirowa, przepuszczalna, niezbyt wilgotna. Stanowisko słoneczne lub półcieniste.

    Uprawa i pielęgnacja. Młode rośliny okrywamy na zimę.

    Rozmnażanie. Wysiew nasion w czerwcu oraz podział roślin późnym latem.

    Podlewanie i nawożenie. Podlewamy w małych ilościach.

    Choroby i szkodniki. Na ogół nie występują.

    Zastosowanie.

     Roślina uprawiana w ogrodach skalnych, alpinariach, na murkach i rabatach, także jako obwódki.

    żagwin


          Żagwin, aubrieta, obrecja (Aubrieta). Cenna bylina skalna, tworząca zawarte, szaro-zielone kobierce i poduszki. Pędy owłosione, liście eliptyczne, ząbkowane lub całobrzegie, zimozielone, kwiaty drobne, zebrane w szczytowe grona, barwy białej, fioletowej lub czerwonej.

    Rozmiary. Wysokość 5-10 cm.

    Gatunki i odmiany.

                  Żagwin ogrodowy (Aubrieta cultorum) - odmiany ogrodowe o czystych i intensywnych barwach, 'Rosenteppich' - kwiaty duże i ciemnoróżowe, 'Tauricola' - kwiaty lawendowo-niebieskie, 'Ville d' Orleans' - kwiaty czerwone, 'Variegata' - kwiaty fioletowo-niebieskie, liście zielone o kremowych brzegach, 'Royal Red' - kwiaty czerwone. Żagwin zwyczajny (Aubrieta deltoidea) - tworzy szeroko rozrastające się poduchy, kwiaty fioletowe, czerwone, purpurowe, czasem białe, liście ząbkowane, wysokość 5-10 cm. Odmiany botaniczne: var. graeca - silny wzrost, var. taurica - kwiaty ciemnofioletowe, var. microphylla - drobne i gęste ulistnienie.

    Kwitnienie. IV-VI

    Uprawa i pielęgnacja. Okrywamy na zimę gałązkami iglaków. Rośliny źle znoszą przesadzanie.

    Wymagania.

    Gleby lekkie, przepuszczalne i ciepłe, żyzne i wapienne. Stanowiska słoneczne lub półcieniste (kwitną dłużej).

    Rozmnażanie. Podział we IX lub w III, sadzonki wierzchołkowe i nasiona.

    Zastosowanie. Żagwiny stosowane są w ogrodach skalnych, na rabatach, do obsadzania murków i skarp.

    Podlewanie i nawożenie. Podlewamy umiarkowanie.

    Choroby i szkodniki. Mączniak prawdziwy i mączniak rzekomy.



    08.07.2011

    Pielęgnacja Kwiatów ciąg dalszy

    Byliny


    Anturium

           Anturium (Anthurium). Tropikalna, wiecznie zielona i trwała bylina. Liście owalne lub sercowate, błyszczące. Kwiaty zebrane w kolbę, u podstawy której wyrasta jaskrawo zabarwiona pochwa kwiatostanowa (spatha). Roślina doniczkowa i uprawiana w szklarni na kwiat cięty.

    Rozmiary Wysokość 30-75 cm

    Gatunki

         Anturium ogrodowe (A. hortulanum) - mieszańce wywodzące się od A. scherzerianum, liście wąsko-lancetowate, długości 15-30 cm, na 10 cm ogonkach, od spodu jaśniejsze, kolba na ogół skręcona, spatha barwy białej, żółtawej, różowej i w odcieniach czerwieni, także dwubarwna. Anturium Andrego (A. andreanum) - liście sercowate, błyszczące, na długich i sztywnych ogonkach, kolba żółtawo-biała, prosta lub lekko wygięta, spatha sercowata, błyszcząca, jaskrawoczerwona. Anturium Scherzera (A. scherzerianum) - liście wzniesione, lancetowate, skórzaste i ciemnozielone, kolba pomarańczowa lub żółta, skręcona, spatha owalna, jasnoczerwona.

    Kwitnienie II-VII


    Stanowisko

            Ziemia przepuszczalna, przewiewna, może to być mieszanka do uprawy storczyków, zawierająca: nierozłożone całkowicie liście, torf wysoki, mech torfowiec, węgiel drzewny, rozdrobniony styropian i gruz ceglany lub ściółka z lasów iglastych. Odczyn pH 4,5-5,5. Światło pełne, rozproszone, nie bezpośrednie. Temperatura optymalna w ciągu dnia 20-22oC, nocą 16oC (temp. nocy istotnie wpływa na kwitnienie). Minimalna zimą 15oC.

    Wilgotność powietrza

          Anturium lubi wysoką wilgotność powietrza. Wiosną i latem zraszamy codziennie, zimą 1-2 razy na tydzień. W gorące dni stawiamy doniczkę na podstawce z mokrymi kamykami.

    Podlewanie i nawożenie

          Wiosną i latem podlewamy obficie, miękką wodą, co najmniej dwa razy w tygodniu, tak by ziemia była stale wilgotna. Zimą podlewamy raz w tygodniu. Anturium ma małe wymagania nawozowe. Zasilamy latem, płynnym nawozem wieloskładnikowym co 14 dni.

    Pielęgnacja

     Regularnie myjemy liście wilgotną szmatką. Nabłyszczamy co 8 tygodni.

    Przesadzanie

            Co roku lub co II rok (A. scherzerianum), w zimie. Podstawa rośliny powinna znajdować się 5 cm nad brzegiem doniczki, a wystające korzenie przykrywamy mchem.

    Rozmnażanie Podział roślin II-III. Wysiew nasion tuż po zbiorze.

    Najczęstsze choroby i szkodniki Wełnowce, tarczniki, czerwce.

    Aloes


          Aloes (Aloe). Sukulent liściowy. Liście zebrane w rozety, mięsiste, sztywne, drobnoząbkowane. Liście są jasno- lub ciemnozielone, u niektórych gatunków biało obrzeżone i pstre. Przy dużym niedoborze wody liście czerwienieją. Roślina doniczkowa. Sok aloesowy posiada właściwości lecznicze.

    Rozmiary Długość liści wynosi 10-60 cm.

    Gatunki

         Do uprawy w mieszkaniach nadaje się kilka gatunków. Aloes tygrysi, a. pstry (Aloe variegata) - tworzy gęste kępy rozet, liście lancetowate, zachodzące na siebie z poprzecznymi białymi paskami i drobnymi ząbkami. Kwiaty czerwone lub różowe, rurkowate w gronach. W uprawie domowej łatwo zakwita. Wysokość 30 cm. Aloes ościsty (Aloe aristata) - zwarte rozety lancetowatych i drobnoząbkowanych liści, które pokryte są małymi, białymi plamkami i miękkimi, krótkimi kolcami. Do celów leczniczych wykorzystuje się Aloe vera lub Aloe arborescens

    Kwitnienie Wiosna lub późna jesień.


    Stanowisko

            Ziemia gliniasta z dodatkiem gruboziarnistego piasku, zasobna i przepuszczalna. Stanowisko w pełni nasłonecznione. Temperatura minimalna zimą 7oC, optymalna 10oC.

    Wilgotność powietrza Nie zraszamy.

    Podlewanie i nawożenie

         Wiosną i latem podlewamy systematycznie i dość obficie, jednak pozwalamy ziemi obeschnąć przed kolejnym podlaniem (mniej więcej co tydzień). Najlepiej nalać wody po brzeg doniczki i po 30 min usunąć jej nadmiar z podstawki. W chłodniejsze dni ograniczamy ilość wody. Roślin nie można zalać, bo sprzyja to gniciu. Zimą podlewamy raz w miesiącu. Zasilamy latem, raz na miesiąc, płynnym nawozem wieloskładnikowym o dużej zawartości potasu.

    Pielęgnacja

    Usuwamy przekwitły i uschnięty pęd kwiatostanowy.

    Przesadzanie

     Co roku, na wiosnę sadzimy roślinę w większą doniczkę, a kiedy osiągnie maksymalne rozmiary, przesadzamy w świeżą ziemię, otrząsając starą ziemię z korzeni.

    Rozmnażanie Odrosty korzeniowe. Sadzonki pędowe i nasiona.

    Najczęstsze choroby i szkodniki

    Wełnowce, tarczniki, mszyce. Grzyby sadzakowe rozwijające się na rosie miodowej mszyc. Przy zalaniu zdarza się gnicie korzeni.

    aster nowoangielski


             Aster (Aster), zwany również marcinkiem, to bylina o pięknych, licznych kwiatach zebranych w koszyczki. Paleta ich barw i form sprawia, że astry wyróżniają się w każdym małym i dużym ogrodzie. Nie bez powodu starogreckie tłumaczenie nazwy oznacza gwiazdę. Astry są roślinami mało wymagającymi, doskonale nadają się do uprawy przez początkujących ogrodników. Słyną ze swego ozdobnego charakteru i licznych odmian, dzięki którym każdy znajdzie swoją własną, wyjątkową, ogrodową celebrytkę. Popularne jednoroczne astry chińskie to zupełnie inny rodzaj botaniczny - Callistephus.

    Rozmiary.

     W zależności od gatunku i odmiany, od niewielkich roślin - aster krzaczasty, do prawie dwumetrowych - aster tatarski, nowoangielski.

    Gatunki

             W obrębie astrów wyróżnia się ok. 280 gatunków. W Polsce uprawiany jest aster nowoangielski, nowobelgijski, krzaczasty (karłowy), nieco rzadziej aster gawędka, który jest w naturze gatunkiem chronionym. W Tatrach i Pieninach można spotkać dziko rosnący aster alpejski.

    Wymagania, stanowisko.

             Najlepszym miejscem do uprawy astrów są stanowiska dobrze nasłonecznione. Utrzymywanie wilgotnego podłoża stworzy optymalne warunki wszystkim odmianom. Żyznych gleb wymagają przede wszystkim te gatunki, które mocno się rozrastają: astry krzaczaste, nowoangielskie i belgijskie.


    Kwitnienie.

         W zależności od gatunku i odmiany może być wiosenne lub jesienne a nawet późno jesienne. Wiosną kwitnie aster alpejski, aster gawędka, jesienią - aż do listopada aster nowobelgijski, krzaczasty i nowoangielski.

    Uprawa i pielęgnacja.

         Odmiany wieloletnie, czyli astry bylinowe, są mało wymagające w uprawie i pielęgnacji. Astry, które rosną bujnie, wymagają nieco przestrzeni, a wysokie rośliny - podpórek.

    Rozmnażanie.

          Astry rozmnaża się przez podział roślin lub sadzonki, pozyskiwane z górnej części pędów. Niektóre gatunki, takie jak gawędka, i alpejskie, można otrzymać z nasion.

    Cięcie. Nie wymagają przycinania.

    Podlewanie i nawożenie.

        Wszystkie gatunki potrzebują nawilżonego podłoża. Nawożenie nie jest konieczne, ale korzystnie wpłynie na wygląd roślin i obfitość kwiatów.

    Najczęstsze choroby i szkodniki.

    Astry są najczęściej atakowane przez mączniaka prawdziwego. Pędy i liście pokrywa wówczas biała warstewka nalotu.

    Zastosowanie.

             Ze względu na liczne odmiany, zróżnicowany stopień kwitnienia i rozmiarów roślin, astry mogą posłużyć do dekoracji wszystkich rodzajów ogrodów. Odpowiednio dobrane i skomponowane, stworzą - jak sama nazwa wskazuje - gwiazdorską obsadę każdej przestrzeni. Dodatkowo niektóre gatunki sprawdzą się jako kwiaty cięte.Warto także zaznaczyć miododajny charakter astrów.

    barwinek pospolity


            Barwinek pospolity (Vinca minor). Zimozielona krzewinka, częściowo mrozoodporna, o płożącym pokroju. Pędy długie, pokładające się, u podstawy zdrewniałe. Kwiaty pięciopłatkowe, fioletowe lub liliowo-różowe. Liście ciemnozielone i błyszczące, eliptyczne lub lancetowate w kształcie.

    Rozmiary Wysokość 20 cm.

    Odmiany

     'Alba' - odmiana o kwiatach białych. 'Alba Variegata' - kwiaty białe, liście zielono-żółte, 'Argenteovariegata'- kwiaty fioletowo-niebieskie, liście szaro-zielone, o bladożółtym obrzeżeniu, 'Atropurpurea' - kwiaty purpurowe, liście ciemnozielone, 'Aureovariegata' - kwiaty niebieskie, liście o żółtych brzegach, 'Azurea Flore Pleno' - kwiaty podwójne, ciemnoniebieskie, liście ciemnozielone, 'Gertrude Jekyll' - kwiaty białe, 'Illumination' - kwiaty fioletowo-niebieskie, liście złoto-żółte z ciemnozielonym obrzeżeniem.

    Kwitnienie

    Kwitnie w IV-V, kwiaty pokazują się sporadycznie w ciągu całego sezonu.


    Wymagania

    Gleba dowolna, przepuszczalna, lekko kwaśna lub zasadowa. Stanowisko słoneczne i zacienione, najlepiej półcieniste.

    Uprawa i pielęgnacja

     Barwinek jest rośliną łatwą w pielęgnacji. Jeśli rośnie na przesychającym podłożu, to ściółkujemy je wiosną, żeby utrzymywało wilgoć.

    Rozmnażanie Podział kęp - oddzielamy ukorzenione pędy, sadzonki.

    Cięcie Cięcie

    Podlewanie i nawożenie

    Barwinek wymaga częstego podlewania, jeśli rośnie w miejscu słonecznym, natomiast w półcieniu podlewamy umiarkowanie. Bylina znosząca okresowe susze.

    Choroby i szkodniki Rdza.

    Zastosowanie

          Barwinek pospolity jest rośliną ozdobną, która doskonale nadaje się do zacienionych zakątków ogrodu. To wspaniała roślina okrywowa, na kobierce, obwódki, mieszane rabaty, do ogrodów naturalnych, na cmentarze, skalniaki i do pojemników. Jest rośliną trującą, ale posiada również właściwości lecznicze.

    ciemierniki


           To roślina dla tych, którzy chcą cieszyć oko rozkwitającymi pąkami nawet wtedy, gdy w ogrodzie śnieg i mróz. W Polsce ciemiernik zakwita wczesną wiosną, najczęściej po odwilży. Ale niektóre odmiany pojawiają się na rabatkach już zimą. Właśnie dlatego ciemiernik bywa nazywany różą Bożego Narodzenia. Jest rośliną długowieczną, rozrastającą się z czasem w piękne skupiska z licznymi pędami kwiatowymi. Uprawiając ten gatunek trzeba jednak uważać, ciemiernik jest trujący. Spożycie może powodować zatrucie, a kontakt soku rośliny ze skórą niekiedy wywołuje podrażnienie.

    Rozmiary. Ciemierniki osiągają wysokość od 30 do 70 centymetrów.

    Gatunki.

            Ciemiernik występuje w ok. 20 gatunkach. Rodzime gatunki to: ciemiernik zielony i czerwonawy (purpurowy), które spotkać można w Bieszczadach i są objętą ochroną. Pozostałe to m.in. ciemiernik biały, wschodni, cuchnący, korsykański, ogrodowy, kaukaski. Wymagania, stanowisko. Najlepszym stanowiskiem do uprawy ciemiernika będzie miejsce osłonięte od wiatru, lekko zacienione, z podłożem wilgotnym i przepuszczalnym, najlepiej gleba z domieszką wapnia.

    Kwitnienie.

    W zależności od odmiany; od stycznia do kwietnia. Ciemiernik biały zakwita w listopadzie/grudniu. Kwiaty mają najczęściej barwę zieloną, purpurową, białą.


    Uprawa i pielęgnacja.

     Przy właściwym doborze stanowiska ciemierniki nie sprawiają kłopotów. Najlepiej czują się wśród krzewów liściastych, rosnących z zachowaniem odstępów. Nie lubią przesadzania.

    Rozmnażanie. Ciemierniki najlepiej rozmnażać przez podział rośliny lub z nasion.

    Cięcie.

     Roślina nie wymaga przycinania. Przed okresem kwitnienia można usunąć suche liście, zapewniając młodym pąkom lepszy dostęp do słońca.

    Podlewanie i nawożenie.

             Podlewanie jest ważne szczególnie latem, kiedy ciemierniki tworzą pąki, a jednocześnie są narażone na nadmierne nasłonecznienie i wysychanie podłoża. W kwestii nawożenia korzystne jest zastosowanie kompostu, czy obornika.

    Najczęstsze choroby i szkodniki. Ciemiernikom najczęściej zagrażają mszyce i czarna plamistość.

    Zastosowanie.

    Dekoracyjne, ciemierniki zdobią rabaty ogrodowe w zimie i wczesną wiosną, sprawdzają się także jako kwiaty cięte. Znajdują również zastosowanie w medycynie.

    clematis


           Powojnik, klematis (Clematis). Rośliny klimatu umiarkowanego, krzewy pnące lub byliny, większość z ponad 200 gatunków zrzuca liście na zimę. Ozdobne są dzwonkowate, gwiazdkowate lub talerzykowate kwiaty, średnicy od 1 do 30 cm, u niektórych powojników atrakcyjnie pachną. Dekoracyjne są też puszyste owocostany. Rodzaj bardzo zróżnicowany pod względem pokroju, siły wzrostu, budowy, wielkości i barwy kwiatów. Ma wszechstronne zastosowanie. Polscy hodowcy uzyskali liczne, znane na całym świecie odmiany.

    Rozmiary. Od kilku cm do ponad 10 m.

    Gatunki.

     Uporządkowane w grupy, najpopularniejsze są pnące odmiany wielkokwiatowe oraz o drobniejszych, lecz liczniejszych kwiatach.

    Kwitnienie.

    W zależności od gatunku i odmiany występuje w bardzo różnych terminach od końca IV do początku XI.


    Wymagania, stanowisko.

          Gleby żyzne, próchniczne, wilgotne, ale na podłożu przepuszczalnym, o odczynie od lekko zasadowego do lekko kwaśnego. Stanowisko słoneczne do półcieniste, lekko przewiewne. Podstawa rośliny powinna być ocieniona.

    Uprawa i pielęgnacja.

    Rośliny produkowane w pojemnikach można sadzić od IV do połowy XI. Wymagają ściółkowania.

    a) Rozmnażanie.

    Przez oddzielanie ukorzenionych pędów, odkłady, sadzonki pędowe w VI i VII; gatunki przez wysiew nasion.

    b) Cięcie.

    Od końca II do początku IV, zgodnie z zaleceniami dotyczącymi danej grupy powojników, czyli zależnie od siły wzrostu i terminu kwitnienia.

    c) Podlewanie i nawożenie.

              W miarę potrzeb, dużymi porcjami. Użycie linii kroplujących zapobiega moczeniu roślin, co ogranicza występowanie chorób. Dokarmia się wieloskładnikowymi nawozami, najlepiej o spowolnionym działaniu.

    Najczęstsze choroby i szkodniki.

        Najgroźniejszy jest uwiąd powojników, ryzyko zachorowania zmniejsza głębsze sadzenie roślin. Klematisy może porażać mączniak prawdziwy jaskrowatych. Czasem korzeniom zagrażają nornice, zniechęcą je siatki wokół bryły korzeniowej.

    Zastosowanie.

           Pnącza owijają się ogonkami liściowymi, potrzebują cienkich podpór, np. kratek, siatki ogrodzeniowej. Sadzi się je przy konstrukcjach lub innych roślinach oraz jako krzewy okrywowe. Cięte kwiaty zachowują trwałość do 2 tygodni.

    dalia


    Gdy na rabatach zaczynają kwitnąć dalie jest się czym zachwycać. Tylu wspaniałych kreacji nie mają żadne inne rośliny.

            W przeciwieństwie do innych cenionych roślinnych piękności roślinę tę odkryli i zaczęli uszlachetniać nie starożytni Egipcjanie, Grecy czy Chińczycy, ale Toltekowie i Aztekowie. Tak popularne dziś w naszych ogrodach kwiaty wywodzą się bowiem z Meksyku i Gwatemali. Ale to w Europie, i nie tak dawno temu, bo dopiero w pierwszej połowie dziewiętnastego wieku, powstał ich hodowlany gatunek - dalia zmienna (Dahlia variabilis).

           Zimą od czasu do czasu sprawdzamy, czy przechowywane karpy nie dostają plam lub nie pokrywają się pleśnią - bo takie porażone chorobami części powinno się jak najszybciej usunąć. Natomiast jeśli nadmiernie przesychają, trzeba je lekko spryskać.


    Powrót na rabaty


               Wczesną wiosną, już od marca, przechowywanym daliom zaczynają nabrzmiewać pąki liściowe znajdujące się u nasady pędów. Rośliny wówczas potrzebują dużo światła. Można wówczas posadzić je do dużych doniczek z żyzną ziemią i przenieść do jasnego pomieszczenia - dzięki temu zaczną szybko rosnąć i wcześniej zakwitną. Trzeba sprawdzać, czy przypadkiem na kiełkach nie pojawiają się mszyce, i w razie ich wystąpienia zastosować oprysk np. preparatem Decis, Provado Plus lub Teppeki. Na początku maja nadal luzem przechowywane karpy możemy wysadzić na rabaty. Bulwiaste korzenie powinny zostać zagłębione 2-3 cm i przykryte warstwą ziemi. Nad bardzo wysokimi odmianami warto usypać kopczyk kilkunastocentymetrowej wysokości i w miarę wzrostu pędów podwyższać go do 30 cm (rośliny nie będą się łatwo wykładały). Po ustąpieniu niebezpieczeństwa przymrozków w podobny sposób postępujemy przenosząc do ogrodu okazy podpędzone w doniczkach. Wtedy też pojemnikami z daliami zdobimy balkony i tarasy. W tym czasie można kupić już kwitnące niskie odmiany, które ogrodnicy uzyskują z nasion wysianych kilka miesięcy wcześniej w ciepłych szklarniach.

    Dalia 'Moon fire' odmiana pojedyncza o brązowych liściach
    Dalie z powodzeniem można uprawiać w pojemnikach. Dla karłowych odmian starcza miejsca nawet w niedużych doniczkach


    Zasady pielęgnacji


           O dalie trzeba dbać. Od połowy czerwca rośliny należy co dwa tygodnie zasilać nawozami dla roślin kwitnących, a w czasie suszy obficie podlewać. Konieczne jest też usuwanie przekwitłych kwiatów, podpieranie wysokich pędów i usuwanie chorych liści, jeśli talie się pojawia. Bardzo gęste rośliny warto też prześwietlać czyli wycinać im słabsze pędy rosnące w środku kępy, bo to korzystnie wpływa na ich zdrowotność.

           Natomiast rozmnażanie dalii nie przysparza zwykle żadnych problemów. Wiosną przed sadzeniem duże karpy rozcinamy nożem na części składające się przynajmniej z 2 bulwiastych korzeni z kilkoma pędami o nabrzmiałych oczkach lub dopiero co rozwiniętymi liśćmi. Następnie ranom pozwalamy obeschnąć na powietrzu, po czym rośliny sadzimy do ziemi.


    dzwonek

           Dzwonek (Campanula). Kolorowe kwiaty przypominające dzwoneczki zwracają na siebie uwagę w każdym ogrodzie, czy ogródku. Ich różnorodne formy sprawiają, że dzwonki są jednym z ulubionych rodzajów. Gatunki dzikorosnące można spotkać np. w Tatrach - dzwonek drobny, na niżu i w górach - dzwonek okrągłolistny, zwany też dzwonkiem polnym, z racji swojego pospolitego występowania w całej nizinnej Polsce. Gatunkami objętymi ochroną są: dzwonek boloński, brodaty, karkonoski, piłkowany (lancetowaty), syberyjki i szerokolistny.

    Rozmiary.

     Do ok. 60 cm, w zależności od odmiany; dzwonek gargański - ok. 10 cm, dzwonek drobny - ok. 15 cm, dzwonek karpacki - ok. 20 cm.

    Gatunki.

    Dzwonki to ok. 200 gatunków wieloletnich roślin. W Polsce są spotykane dziko rosnące i uprawiane m.in. dzwonek gargański, karpacki, ogrodowy.


    Wymagania, stanowisko.

              Dobrze, by gleba była przepuszczalna i żyzna. Dzwonki czują się najlepiej na stanowiskach jasnych, słonecznych, ale dobrze radzą sobie także w półcieniu.Mistrzostw Polski (Legia, 2002); Puchar Ligi Polskiej (Legia, 2002); Mistrzostwo Szkocji (Celtic, 2006,2007,2008); Puchar Ligi Szkockiej (Celtic, 2006,2009); Udział w Mistrzostwach Świata 2006 i Mistrzostwach Europy 2008

    Kwitnienie. Od maja do października, w zależności od gatunku i odmiany.

    Uprawa i pielęgnacja.

    Roślina nie ma zbyt dużych wymagań uprawowych. Rozrastające się gatunki, np. dwuletni dzwonek ogrodowy, dobrze jest sadzić w odstępach ok. 30x40 cm.

    Rozmnażanie. Najczęściej z nasion lub przez podział rośliny.

    Cięcie. Dzwonki nie wymagają przycinania.

    Podlewanie i nawożenie.

    Na dobry wzrost i kwitnienie dzwonków wpłynie umiarkowane podlewanie i nawożenie mocno rozcieńczonymi preparatami.

    Najczęstsze choroby i szkodniki. Najczęstszym wrogiem dzwonków są ślimaki i rdza.

    Zastosowanie.

              Roślina ozdobna na rabaty, skalniaki, obwódkowa w przypadku niskich odmian i kwiat cięty - dzwonek skupiony. Dzwonek znalazł także zastosowanie w kosmetologii, odmiana pokrzywolistna stosowana była w medycynie ludowej na dolegliwości bólowe.

    Eszeweria


            Eszeweria (Echeveria). Rodzaj obejmuje 150 gatunków sukulentów. Liście zgrubiałe, z woskowym nalotem, zebrane w rozety, tworzące niskie kępy. Kwiaty kielichowate lub rurkowate, barwy czerwonej lub żółtej, zebrane w grona, wyrastające ponad rozetę liści.

    Rozmiary. Wysokość 10-15 cm.

    Gatunki.

             Eszeweria błękitna (Echeveria glauca) - rozety gęste, liście łopatkowate, szare o czerwieniejących brzegach, kwiaty czerwone. Kwitnie latem. Średnica 10 cm. Eszeweria wielkolistna (Echeveria gibbiflora) - rozeta większa niż u poprzedniego gatunku, liście z brunatnym nalotem. Echeveria affinis- gatunek o ciemnych, prawie czarnych liściach. Echeveria minima - rozety małe, liście niebieskawe, czerwono obrzeżone. Echeveria setosa - liście drobne, szaro-zielone, gęsto owłosione. Echeveria pulvinata - liście aksamitnie omszone, zielone z czerwonymi brzegami.

    Kwitnienie. Wiosna lub lato.


    Stanowisko.

     Podłoże mineralne, przepuszczalne, specjalne do sukulentów. Miejsce słoneczne. Temperatura optymalna zimą 10oC.

    Wilgotność powietrza. Nie zraszamy.

    Podlewanie i nawożenie.

     Latem podlewamy bardzo umiarkowanie, co tydzień, dwa. Zimą skąpo, raz na miesiąc. Zasilamy płynnym nawozem wieloskładnikowym dla sukulentów, raz na miesiąc.

    Pielęgnacja.

    Roślina o małych wymaganiach. Po kwitnieniu wycinamy pęd kwiatostanowy u podstawy.

    Przesadzanie.

     Przesadzamy co roku, na wiosnę, starsze rośliny - co 2-3 lata. Doniczki powinny być niskie i szerokie ze względu na płytki system korzeniowy eszewerii.

    Rozmnażanie. Sadzonki liściowe, odrosty.

    Najczęstsze choroby i szkodniki. Wełnowce, mszyce, larwy opuchlaków.

    funkia


            Funkia (Hosta) to roślina, która pięknie prezentuje się zarówno w małych i dużych ogrodach, jak i na balkonach mieszkań. Nie ma znaczenia czy sadzona jest w grupie, czy też rośnie samodzielnie. Jej liście zdobione oryginalnymi wzorami prezentują się okazale zarówno przy oczkach wodnych, na skalniakach, jak i wokół skarp. Funkia udekoruje brzeg każdej ścieżki, ozdobi murki i schodki prowadzące do domu lub ogrodowej altanki. Jako roślina długowieczna może pozostać w jednym miejscu kilka, a nawet kilkanaście lat.

    Rozmiary. Od 10 cm - odmiany karłowate, do ponad metra wysokości.

    Gatunki.

         Funkia liczy ok. 40 gatunków i kilkaset odmian. Do najpopularniejszych należą: funkia 'Golden Tiara' z oliwkowo-zielonymi obwódkami liści, funkia Fortunego (fortunea, fortunei) z zielono złotymi środkami i zielonymi otoczkami, funkia biała (white, funkia 'White Feature') - kapryśna w uprawie, ale wyjątkowa ze względu na białą barwę liści, funkia Siebolda (sieboldiana) o liściach dużych, z charakterystycznym woskowym nalotem o niebieskim odcieniu, funkia falista o liściach osiągających wymiar nawet do 20 centymetrów.

    Wymagania, stanowisko.

     Funkia czuje się najlepiej na stanowiskach zacienionych i dobrze nawodnionych, osłoniętych od wiatru.


    Uprawa i pielęgnacja.

     Funkia lubi środowisko lekko kwaśne. Dobrze rośnie posadzona w grupie i na pojedynczych stanowiskach.

    Kwitnienie. Od lipca do października.

    Rozmnażanie. Przez podział rozrośniętych kęp.

    Cięcie. Funkia nie wymaga przycinania.

    Podlewanie i nawożenie.

           Ze względu na dużą powierzchnię liści przez które paruje woda, funkia wymaga wilgotnego podłoża, które w razie konieczności powinno być dodatkowo podlewane. Obfite nawożenie nie wpływa korzystnie na rozwój rośliny. Może być stosowane umiarkowanie, dwa razy do roku.

    Najczęstsze choroby i szkodniki.

            Funkia wykazuje dużą odporność na choroby i szkodniki. Brunatne i czarne plamy na liściach są sygnałem zainfekowania rośliny przez grzyby. Ślimak nagi i guzak północny szkodzą liściom i korzeniom.

    Zastosowanie.

           Roślina ozdobna do małych i dużych ogrodów, do wysadzania wzdłuż ścieżek, wokół oczek wodnych lub na skalniakach. Ceramiczne misy i donice umieszczane na balkonach i tarasach podkreślają finezyjne ubarwienie liści.


    fiołek


            Cyklamen perski czyli fiołek alpejski jest lubianą i popularną rośliną. Ponieważ kwitnie od jesieni do wiosny (gdy przekwitnie nie wyrzucajmy go, gdyż może jeszcze rosnąć kilka lat, cieszy nasze oko także zimą). Cyklamen perski – wbrew nazwie – nie pochodzi z Persji, lecz z Europy Południowej. Uprawa cyklamenów w Europie zaczęła się dość dawno, bo w 1620 r w Paryżu. Podobno był również ulubionym kwiatem Napoleona.

    Zasady pielęgnacji fiołków alpejskich:

    1. Lubią chłodniejsze miejsca i świeże powietrze dlatego w mieszkaniach, szczególnie zimą (ze względu na kaloryfer) jest im za ciepło. Dlatego na noc lepiej wynosić je do chłodniejszych pomieszczeń.2. Gleba fiołków powinna być stale wilgotna, lecz nie mokra, a do ich podlewania zawsze używajmy miękkiej wody (odstaną).
    3. Podlewając starajmy się nie zamoczyć liści ani pęków kwiatowych, ważne jest również systematyczne wylewanie wody z podstawki.
    4. Należy wyrywać, a nie wycinać przekwitłe kwiaty i liście, które zaczynają żółknąć (pozostałości ogonków będą gnić).
    5. Gdy wszystkie kwiaty przekwitną, a liście pożółkną zupełnie przestaniemy podlewać roślinę – wcześniej stopniowo to ograniczyć.
    6. Pozostawiamy bulwę w chłodnym miejscu, np. w piwnicy do maja, a pod koniec miesiąca przesadzamy do świeżej ziemi i umieszczamy w skrzynce na balkonie lub w ogrodzie.
    7. Gdy nadejdzie październik – wówczas przenosimy fiołka do domu.

          Dbajmy w ten sposób o roślinę, a fiołek alpejski będzie kwitł, ciesząc nasze oczy przez kilka lat. Są to kwiaty popularne, dlatego często można je zobaczyć w ozdobnych koszach lub przystrojonych doniczkach.
    Niektóre odmiany cyklamenów możemy uprawiać w naszych ogrodach. Należą do nich:
    - cyklamen bluszczolistny (Cyclamen hederifolium)
    - cyklamen dyskowaty (Cyclamen coum)
    - cyklamen neapolitański (Cyclamen neapolitanum)
    Bardzo dobrze się czują w ciepłym i lekko ocienionym miejscu. Pamiętajmy, aby na zimę okryć je gałązkami drzew.

    gęsiówka


           Bylina wiosny, mrozoodporna i mało wymagająca. Roślina niska, kobiercowa. Liście łopatkowate, zimozielone, tworzą rozetkę. Kwiaty barwy białej, żółtej lub różowej, zebrane w szczytowe grona.

    Rozmiary. Wysokość 10-20 cm.

    Gatunki i odmiany.

            Gęsiówka kaukaska (Arabis caucasica) - gatunek pospolity, długowieczny. Liście pokryte szarym kutnerem, kwiaty białe, zebrane w duże grona, kwitnie w IV. Wysokość 10-15 cm. 'Rosabella' - zimozielona, kwiaty ciemnoróżowe, 'Variegata' - liście z kremowo obrzeżone, kwiaty białe. Gęsiówka macedońska (Arabis ferdinandi-coburgi) - rozety gęste i skórzaste, ciemnozielone, kwiaty białe, wysokość 20 cm. 'Aureovariegata' - liście o żółtych brzegach, 'Old Gold' - kwiaty białe, liście zielone o żółtawych brzegach. Gęsiówka orzęsiona (Arabis blepharophylla) - kwiaty ciemnoróżowe, liście zielone o biało owłosionych brzegach, wysokość 15-20 cm. 'Spring Charm' ('Frühlingszauber') - kwiaty mocno amarantowe, wysokość 10 cm.

    Kwitnienie. IV-V



    Wymagania. Gleba dowolna, przepuszczalna. Stanowisko słoneczne.

    Uprawa i pielęgnacja.

     Roślina łatwa w uprawie- rośnie na każdej glebie, jest odporna na niskie temperatury. W dogodnych warunkach może być ekspansywna.

    Rozmnażanie.

    Wysiew nasion wiosną (IV-V). Odmiany rozmnażamy przez podział (III-IV) lub sadzonki wierzchołkowe pobierane w VIII, po przekwitnięciu roślin.

    Cięcie. Cięcie wykonujemy po kwitnieniu w celu rozkrzewienia i zachowania zwartego pokroju.

    Podlewanie i nawożenie. Zapewniamy umiarkowanie wilgotną glebę.

    Choroby i szkodniki. Pomrowy.

    Zastosowanie.

     Gęsiówka stosowana jest do obsadzania rabat, ogrodów skalnych, skarp, murków, alpinariów. To również dobra roślina okrywowa, a jej pstrolistne odmiany nadają się na kwietniki dywanowe i obwódki.

    goryczka siedmiodzielna


              Goryczka siedmiodzielna (Gentiana septemfida) wyróżnia się pięknymi, niebieskimi kwiatami w kształcie dzwoneczków. Kielichy skierowane są ku górze, dzięki czemu można zajrzeć w ich pokryte kropkami wnętrze, otoczone strzępiastymi wyrostkami. Roślina posadzona w grupach stworzy piękne dopełnienie każdego skalniaka przez wiele lat.

    Rozmiary. Do 20 cm.

    Gatunki. Goryczka siedmiodzielna

    Wymagania, stanowisko.

     Roślina czuje się najlepiej na stanowisku przewiewnym i chłodnym, nasłonecznionym bądź umieszczonym w półcieniu.

    Kwitnienie. Sierpień, wrzesień.


    Uprawa i pielęgnacja.

         Goryczka siedmiodzielna nie wymaga specjalnych warunków uprawowych. Do właściwego wzrostu wystarczy przeciętna wilgotność podłoża i dostęp do promieni słonecznych. Jest mrozoodporna.

    Rozmnażanie. Przez wysiew nasion lub podział rozrośniętej rośliny.

    Cięcie. Nie wymaga przycinania.

    Podlewanie i nawożenie. Obfite podlewanie nie jest konieczne, podobnie jak nawożenie.

    Najczęstsze choroby i szkodniki.

    Goryczka siedmiodzielna wykazuje dużą odporność na choroby i szkodniki. Zagrożeniem są ślimaki, atak pleśni i rdzy.

    Zastosowanie. Roślina ozdobna, główie na skalniaki i rabaty mieszane.

    goździk


                Goździk (Dianthus) - W czasach starożytnych uważany był za roślinę Zeusa. Później stał się obowiązkowym kwiatem wręczanym w czasach PRL-u kobietom z okazji ich święta 8. marca. Współcześnie nie został zapomniany. Liczba gatunków i odmian tej rośliny i jej zapach sprawia, że wciąż cieszy się dużym zainteresowaniem wśród miłośników roślin. W zależności od gatunku może być jednoroczny lub dwuletni - goździk ogrodowy, chiński, brodaty, albo wieloletni - goździk kropkowany, pierzasty, Alwooda czy goździk siny.

    Rozmiary. W zależności od gatunku - od niewysokich roślin, do ok. 60 cm.

    Gatunki.

     W Polsce dziko rośnie 11 gatunków goździków, z których 9 objętych jest ochroną. Do najczęściej uprawianych należą goździk chiński, kartuzek, pyszny, ogrodowy, brodaty, goździk pierzasty.

    Wymagania, stanowisko.

     Goździk nie jest rośliną wymagającą. Najlepiej wzrasta na glebie przepuszczalnej, umiarkowanie wilgotnej, w miejscu jasnym, nasłonecznionym. Poradzi sobie także w mniej dogodnych warunkach.

    Kwitnienie. Od kwietnia do września, w zależności od gatunku.

    Uprawa i pielęgnacja.

    Ze względu na niewielkie wymagania w uprawie, goździki cieszą się powodzeniem wśród ogrodników.


    Rozmnażanie. Przez wysiew nasion lub sadzonki pozyskane z dobrze rozrośniętej rośliny.

    Cięcie. Można przyciąć roślinę po przekwitnięciu.

    Podlewanie i nawożenie. Korzystne umiarkowane podlewanie i nawożenie w okresie wegetacji roślin.

    Najczęstsze choroby i szkodniki. Goździkom zagraża najczęściej szara pleśń i rdza.

    Zastosowanie.

     Ozdobne, jako kwiat cięty lub na rabaty. Może być także wysadzany do donic i ozdabiać balkony, altany.

    hibiskus


           Krzewy lub byliny. Ozdobą są pięknie ubarwione duże kwiaty - białe, żółte, czerwone, różowe, purpurowe z charakterystycznie wystającą szyjką słupka i pręcikami. Liście ciemnozielone o różnej wielkości. Owocem jest torebka.

    Rozmiary. W zależności od gatunku i odmiany wysokość od kilkudziesięciu cm do 2,5 m.

    Gatunki i odmiany.

            Ketmia, róża chińska (Hibiscus rosa-sinensis) - kwiaty czerwone o średnicy 10 cm, liście owalne, błyszczące o ząbkowanych brzegach, uprawiana jako roślina pokojowa, 'La France' - odmiana ketmii o różowych kwiatach, 'Lemon Chiffon' - kwiaty cytrynowo-żółte, 'Weekend' - kwiaty jaskrawo pomarańczowe, ketmia syryjska, róża szarona (Hibiscus syriacus, Rose of Sharon) - krzew ogrodowy o różowo-fioletowych kwiatach, 'Diana' - kwiaty białe, 'Red Heart' - kwiaty białe o amarantowych środkach, 'Blue Bird' - kwiaty niebieskie z purpurowym środkiem, 'Pink Giant' - kwiaty różowe. H .moscheutos - bylina uprawiana u nas jako jednoroczna. Ketmia szczawiowa (Hibiscus sabdariffa) uprawiana na Bliskim Wschodzie i w Indiacht o roślina lecznicza o działaniu orzeźwiającym, ułatwiającym trawienie, stosowana w mieszankach ziołowych i herbatach.

    Kwitnienie Od wiosny do jesieni


    Wymagania.

     Stanowiska słoneczne (światło rozproszone, nie bezpośrednie), osłonięte. Gleba przepuszczalna, próchniczna. Lubi wysoką wilgotność powietrza.

    Uprawa i pielęgnacja.

            W ogrodzie sadzimy po przymrozkach. Różę chińską uprawiamy w doniczkach w mieszkaniu lub oranżerii. Zimą należy ją niewiele podlewać i trzymać w temperaturze 10-15 stopni Celsjusza. Wczesną wiosną mocno przyciąć. Wszystkie gatunki ogławiamy, by przedłużyć kwitnienie. Liście wymagają czyszczenia z kurzu przy pomocy delikatnej ścierki.

    Rozmnażanie. Nasiona, krzewy z sadzonek, byliny przez podział.

    Cięcie.

           Przycinać co roku na wiosnę, aby formować roślinę. Moæna też wykonać w razie potrzeby cięcie prześwietlające lub u starszych roślin odmładzające i wtedy przyciąć zdecydowanie, zostawiając jedną czwartą rośliny.

    Podlewanie i nawożenie.

           Latem podlewać regularnie, nawet codziennie - gleba powinna być stale wilgotna. Nie moczyć kwiatów. Dobrze jest zraszać rośliny lub ustawić w pobliżu nawilżacz, który zapewni im odpowiednią wilgotność. Zimą podlewanie ograniczamy. W okresie wegetacji można zasilić rośliny nawozami organicznymi lub nawozem uniwersalnym do doniczkowych roślin kwitnących.

    Choroby i szkodniki.

     Mszyce, przędziorki, mączliki, wełnowce i choroby korzeni powodowane przez grzyby (m. in. szara pleśń, alternarioza).

    Zastosowanie Roślina ozdobna w domu, ogrodzie, oranżerii.

    jaskier


          Jaskier (Ranunculus). Wieloletnia roślina zielna, mrozoodporna. Łodygi wzniesione i rozgałęzione, liście całobrzegie lub dłoniasto dzielne, kwiaty pojedyncze, białe, żółte lub czerwone, niektóre o metalicznym połysku. Owoc- mieszek.

    Rozmiary. Wysokość 5-100 cm.

    Gatunki i odmiany.

               Jaskier tojadolistny (Ranunculus aconitifolius) - kwiaty białe. Wysokość 60-75 cm. Kwitnie w V. 'Pleniflorus' ('Flore Pleno') - odmiana bardzo dekoracyjna o pełnych kwiatach. Jaskier ostry (Ranunculus acris) - kwiaty żółte, promieniste. Wysokość 60 cm. Kwitnie V-VI. 'Multiplex' - kwiaty pełne, złoto-żółte, odmiana uprawiana na kwiat cięty. Ziarnopłon wiosenny (Ranunculus ficaria) - kwiaty żółte o podłużnych i błyszczących płatkach, liście sercowate, skórzaste. Wysokość 5-10 cm. Kwitnie wczesną wiosną. 'Double Mud' - kwiaty pełne, kremowo-żółte, 'Albus' - kwiaty białe, 'Aurantiacus' - kwiaty błyszczące, pomarańczowe. Jaskier azjatycki (Ranunculus asiaticus) - kwiaty pojedyncze, półpełne lub pełne, barwne, w naszych warunkach nie przetrzymuje zimy, popularna roślina doniczkowa. Wysokość do 55 cm.

    Wysokie odmiany jaskrów (ok. 40 cm) są wykorzystywane w bukietach.
    Jaskry mogą zdobić balkony i tarasy. Jeśli wiosna jest chłodna, na dworze kwitną znacznie dłużej niż wdomu. Trzeba jednak chronić je przed przymrozkami.
    Kwiaty jaskrów azjatyckich rozkwitają kolejno. Aby było ich więcej, w każdej doniczce posadzono trzy okazy.

    Kwitnienie. Kwitną w zależności od gatunku IV-VII.

    Wymagania. Gleba gliniasto-próchniczna, wilgotna. Stanowisko słoneczne.

    Uprawa i pielęgnacja. Jaskry w zależności od gatunku sadzimy wiosną lub jesienią.

    Rozmnażanie. Podział bulw, wysiew nasion.

    Podlewanie i nawożenie.

           Podlewamy umiarkowanie, ale regularnie, tak by podłoże było stale wilgotne. Nie należy przesadzać, gdyż nadmierna wilgotność powietrza sprzyja rozwojowi chorób grzybowych. Rośliny można zasilać nawozami wieloskładnikowymi.

    Choroby i szkodniki. Szara pleśń, mączniak prawdziwy. Mszyce.

    Zastosowanie.

        Rośliny ozdobne uprawiane na rabatach, łąkach kwietnych, w ogrodach naturalistycznych, na stanowiskach nadwodnych. Nadają się na kwiat cięty. Wszystkie rośliny są trujące, jednak niektóre gatunki wykorzystuje się w ziołolecznictwie.


    konwalia.


                  Konwalia jest byliną kłączową. Występuje w Azji Środkowej oraz Europie. W Polsce jest objęta ochroną. Jest bardzo popularna, głownie ze względu na swój aromatyczny zapach. Jej olejki eteryczne służą do produkcji perfum i kosmetyków na całym świecie. Konwalie tworzą również bardzo przyjemny akcent w przydomowych ogródkach oraz parkach, naturalnie rosnące możemy spotkać w lesie.


                  Konwalia kwitnie od maja do czerwca i ma prześliczne białe, dzwonkowate kwiaty. Jest rośliną długowieczną i z powodzeniem znajduje swoje zastosowanie na rabatach, pod drzewami, w doniczkach czy pojemnikach na tarasach i balkonach, jak również w postaci kwiatów ciętych.  Rozmnażamy ją poprzez podział kłączy. Dokonujemy tego od połowy października do końca lipca. Kłącza dzielimy na około 12 cm i sadzimy w rozstawie 20 x 10 cm.

    Jak sadzimy?

                 Konwalię majową najlepiej jest sadzić w październiku, zanim jeszcze rozpoczną się pierwsze przymrozki. Wybieramy stanowisko zacienione, najlepiej takie, gdzie cień utrzymuje się przynajmniej przez pół dnia, czyli pod drzewami, obok tarasu lub przy żywopłotach. Kłącza rośliny sadzimy na głębokości około 2 cm,  w rzędach oddalonych od siebie o 20-25 cm, odległość pomiędzy kłączami powinna wynosić około 4 cm. Konwalię rozmnażamy poprzez podział – należy wykopać ją wczesną jesienią lub wiosną, podzielić i posadzić na nowym miejscu.

    Jakie wymagania?

              Konwalia jest rośliną dość niewymagającą. Warto ją jednak od czasu do czasu zasilić za pomocą  zgranulowanego obornika albo kompostu. Jeżeli akurat nie mamy ich pod ręką wystarczy użyć opadłych liści. Podłoże powinno być przepuszczalne, wilgotne i zasobne w próchnicę. W warunkach naturalnych konwalia występuje na stanowiskach leśnych, czyli lekko kwaśnych. Jednak przy odmianach uprawianych w gruncie pH powinno oscylować w granicach 7,0-7,5. Pamiętajmy o cieniu, nadmiar słońca sprawia, że liście konwalii zaczynają brązowieć i wyglądają mało elegancko.

             Dla wielbicieli konwalii polecam takie odmiany, jak: „Fortin’s Giant”, „Plena”, „Grandiflora”. Istnieją również odmiany o kwiatach różowych: „Rosea” oraz „Prolificans”. Ta ostatnia odmiana posiada boczne gałązki, na których pojawiają się liczne kwiaty. Prawdziwym jednak unikatem są konwalie o ozdobnych liściach, polecam odmianę „Albostriata” – ma naprawdę urocze kremowe listki.

    Konwalia właściwości

         Konwalia posiada również duże zastosowanie w ziołolecznictwie. Jest lekiem nasercowym, zwiększa siłę skurczu. Lekarstwa sporządzone na jej bazie są bardzo dobrze tolerowane przez osoby starsze.



    Kosaciec syberyjski.


             Kosaciec syberyjski (Iris sibirica). Kosaćce to wieloletnie rośliny cebulowe lub kłączowe. Kwiaty są duże, pojedyncze lub zebrane w kwiatostany. Zewnętrzne działki okwiatu odwinięte, a wewnętrzne tworzą kopułę. U niektórych gatunków i odmian spotyka się „bródki” - szczotkowate włoski na zewnętrznych działkach okwiatu. Liście szablaste, równowąskie. W Polsce uprawia się gatunki z dwóch podrodzajów: Iris- kosaćce kłączowe i Xiphium - kosaćce cebulowe.

    Rozmiary. Wysokość 25- 120 cm.

    Gatunki i odmiany.

            Kosaciec syberyjski (Iris sibirica) - długowieczna bylina, w Polsce prawnie chroniona, mrozoodporna. Tworzy kłącze i puste pędy, długości do 100 cm, liście długie i sztywne, kwiaty bezbródkowe, niebiesko-fioletowe pojedyncze lub po 2-3. 'Butter & Sugar' - kwiaty biało-żółte, 'Cambrige' - turkusowo-niebieskie.

    Kwitnienie. Kwitnie V-VI.

    Wymagania. Gleba żyzna, wilgotna. Stanowisko słoneczne lub lekko zacienione.

    Uprawa i pielęgnacja. Kłącza sadzimy na głębokość 2-3 cm, późnym latem lub wczesną jesienią.


    Rozmnażanie. Podział kłączy w II połowie lata, raz na 4-5 lat.

    Podlewanie i nawożenie.

     Podlewamy tak, by gleba była wilgotna, szczególnie w V i VI. Kosaćce syberyjskie mają duże wymagania pokarmowe. Ściółkujemy je obornikiem lub kompostem.

    Choroby i szkodniki.

         Wirus mozaiki gęsiówki, mozaika ogórka, obwódkowa plamistość liści, mokra zgnilizna kłączy, bakteryjne więdnięcie liści. Ślimaki, pomrowy, gąsienice, mszyce kosaćcowe.

    Zastosowanie.

           Rośliny ozdobne o dużych walorach dekoracyjnych, uprawiane na rabatach, w grupach na trawnikach, gatunki lubiące wilgoć - w tym Iris sibirica mogą być sadzone nad zbiornikami wodnymi, a gatunki niskie w ogrodach skalnych. Nadają się na kwiat cięty. Kosaćce wykorzystuje się również w przemyśle farmaceutycznym, perfumeryjnym, garbarskim i tekstylnym.

    Kostrzewa


         Kostrzewa (Festuca). Trawa z rodziny Poaceae, bylina, pochodzi z obszarów o klimacie umiarkowanym. Wczesną wiosną wytwarza nowe przyrosty, a wczesnym latem zakwita. Tworzy niskie, zwarte kępy Źdźbło ma trzy międzywęźla. Kwiaty zebrane w kłoski, tworzące luźne, zwisające wiechy.

    Rozmiary. Wysokość 20-50 cm.

    Gatunki i odmiany.

                  Kostrzewa ametystowa (Festuca amethystina) - Liście igłowate, stalowoniebieskie tworzą gęste, wiecznie zielone kępy. Wiechy wąskie, błękitne, zabarwiają się na brązowo. Gatunek w stanie dzikim objęty ochroną. Kostrzewa popielata (Festuca pallens, F. glauca) - liście szpilkowate, błękitno-szare o odcieniu niebiesko-zielonym lub srebrzysto-białym, zimozielone. Wiechy błękitno-szare. Wysokość 20 cm. 'Elijah Blue' - liście jaskrawo niebieskie, 'Golden Toupee' - liście wiosenne jaskrawo żółte, 'Blue Select' - liście proste, sinoniebieskie. Kostrzewa miotlasta (Festuca scoparia) - gatunek długowieczny, liście krótkie, iglaste i sztywne, ciemnozielone, tworzy zwarte i płaskie kępy- do 20 cm wysokości. Wymaga stanowiska cienistego i półcienistego.

    Kwitnienie. V-VII


    Wymagania.

     Gleba dowolna, przepuszczalna, najlepiej lekka i sucha. Stanowisko słoneczne, osłonięte lub cieniste w przypadku kostrzewy miotlastej.

    Uprawa i pielęgnacja. Trawa bardzo wytrzymała, mało wymagająca.

    Rozmnażanie. Podział kęp.

    Cięcie. Ścinamy wiechy późnym latem. Wiosną usuwamy uszkodzone wierzchołki liści.

    Podlewanie i nawożenie. Nie wymaga podlewania. Roślina bardzo odporna na suszę.

    Choroby i szkodniki.

    Zazwyczaj nie występują. Jednak trawy mogą być atakowane przez rdze, mszyce lub ślimaki.

    Zastosowanie.

     Kostrzewa może być sadzona pojedynczo lub w małych grupach, na obwódkach lub w ogródkach skalnych. Stosowana także do zadarniania terenów. Niektóre gatunki są składnikiem mieszanek trawnikowych.

    lawenda


          Różne gatunki lawendy to wiecznie zielone krzewy i półkrzewy o efektownym pokroju stosowane jako rośliny ozdobne i aromatyczne zioła. W ogrodzie polecane są na niskie żywopłoty sadzone wzdłuż ścieżek lub trawników albo jako pojedynczo rosnące okazy. Lawenda ma pięknie pachnące drobne kwiaty zebrane w kłosy kwiatowe. Kolory - w zależności od gatunku i odmiany - od białych, przez niebieskawe po purpurowe lub ciemno fioletowe. Liście wąskie - zielone lub szarawe.

    Rozmiary.

         Rośliny tworzą kopuły wysokości od kilkudziesięciu cm do nawet 1,2 m. Szerokość od 30 cm do 1,5 m. Gatunki. W Polsce najpopularniejsze są: lawenda wąskolistna, zwana też lekarską (Lavandula angustifolia.) i lawenda francuska (Lavandula stoechas).

    Kwitnienie. Od późnej wiosny do jesieni.

    Wymagania, stanowisko.

            Lawenda potrzebuje gleby przepuszczalnej, najlepiej wapiennej. Dobrze czuje się na dobrze nasłonecznionych, żwirowych stanowiskach. Sadzona w gruncie jest częściowo odporna na mróz. Zalecane jest okrywanie na zimę. Lawendę w donicach należy przenieść na zimę do chłodnej werandy lub szklarni i co pewien czas podlewać.

    Uprawa i pielęgnacja.

    a) Rozmnażanie - Przez wysiew nasion w połowie wiosny lub rozsadę sadzonek.

    b) Cięcie - Po przekwitnięciu roślinę przycinamy, by zyskała zwarty pokrój. Cięcie powtarzamy wiosną.

    c) Podlewanie i nawożenie

     - Zaleca się umiarkowane podlewanie roślin. Lawenda dobrze znosi suszę natomiast nie lubi nadmiernej wilgoci (dlatego grunt musi być przepuszczalny). Jesienią nawozi się ją dobrze rozłożonym kompostem.

    Najczęstsze choroby i szkodniki.

    Kłopoty mogą sprawiać mszyce i grzyby, powodujące plamistość liści.

    Zastosowanie.

             Lawenda polecana jest jako ziele - do saszetek zapachowych, potpourri, aromatycznych kąpieli - olejki lawendowe lub wywar z liści działają uspokajająco i nasennie oraz w kuchni do aromatyzowania galaretek, soków owocowych, ciast, lodów i mięsa.

    Lilie

          Dzięki okazałym kwiatom o wykwintnym kształcie zyskały miano ogrodowych arystokratek. Zachwycają też bogactwem barw - od bieli poprzez żółć, pomarańcz, róż, czerwień po brąz i fiolet, nierzadko w fantazyjnych zestawieniach

           Wśród cebulek lilii sprzedawanych w sklepach ogrodniczych najwięcej jest tzw. odmian na kwiat cięty, czyli na bukiety. Do ogrodu szukamy natomiast roślin nie tylko o niespotykanych barwach i oryginalnym kształcie kwiatów, ale również długowiecznych i odpornych. Na szczęście przy odrobinie wysiłku znajdziemy lilie, które będą odpowiednie pod każdym względem.

          Sadząc lilie, warto je odpowiednio wyeksponować. Może to być np. duża nieregularna grupa na trawniku lub rodzaj szpaleru wzdłuż prostej ścieżki czy murka. Ich niezwykłe kolory znakomicie podkreśla tło z ciemnozielonych krzewów. A jeśli chcemy zapewnić im towarzystwo, to najlepiej innych bylin, jak ostróżki, wiązówki, peonie, funkie.
    'Sphinx' Jedna z rzadko spotykanych odmian lilii o pełnych kwiatach
    Lilia tygrysia Ma intensywnie pomarańczowe, nakrapiane płatki; zakwita w sierpniu

            Lilie można również sadzić w donicach. Należy tylko wybrać odmiany o niskim wzroście, a podczas niesprzyjającej pogody przenosić pojemnik na werandę lub do domu. Przede wszystkim jednak warto tak dobrać odmiany, by ich kwiaty zdobiły ogród jak najdłużej - od czerwca aż do jesieni.

    Na początek lata.

             Dużą grupę lilii łatwych w uprawie i dość dobrze zimujących w naszym klimacie stanowią odmiany pochodzenia azjatyckiego. Bardzo wcześnie, bo już na początku czerwca, rozwijają się pomarańczowe kwiaty wyhodowanej w Polsce odmiany 'Prima'. Wkrótce po niej kwitnie wiele odmian holenderskich. Wśród nich najwięcej jest żółtych i pomarańczowych, choć można też spotkać białe, różowe lub czerwone. Warto zwrócić uwagę na odmianę 'Schellenbaum' o czerwonych kwiatach na wysokich pędach. Posadzone w grupie są bardzo efektowne. Wśród lilii azjatyckich można znaleźć odmiany o bardzo oryginalnych kwiatach. Bywają np. dwubarwne, z płatkami ozdobionymi rysunkiem u nasady lub obwódką na brzegach albo nawet cętkami, jak u 'Kentucky'. Rarytasem w każdym ogrodzie będą też kwiaty pełne, jak u odmiany 'Sphinx'. Również w czerwcu rozpoczynają kwitnienie lilie z grupy LA. Tak oznaczono rośliny powstałe przez krzyżowanie lilii azjatyckich z długokwiatowymi (Lilium longiflorum). Ich kwiaty mają bogatą skalę barw, chociaż pierwsze odmiany tych mieszańców były tylko pastelowe. Należą do nich m.in. 'Moselle' i 'Royal Present'. Niestety, w naszym klimacie często są uszkadzane przez przymrozki, ponieważ na wiosnę pędy wcześnie wybijają z ziemi.

         Lilia biała (Lilium candidum) o dużych, pachnących kwiatach też zdobi ogród już w czerwcu. Nazywana jest również lilią św. Józefa lub lilią Panny Marii. Jej pędy po kwitnieniu szybko zamierają i roślina zapada w krótki "sen". We wrześniu pojawia się rozeta nowych, zimoodpornych liści.
    Lilia Henry'ego Wyróżnia się długimi wyrostkami i dużymi nektarnikami
    'Pent House' Jest odmianą z grupy lilii orientalnych. To rośliny wielkiej urody, jednak dość wrażliwe na mróz

    W pełni sezonu.

           Zwykle na początku lipca, a bywa, że wcześniej, zaczyna kwitnąć nasza rodzima lilia złotogłów (Lilium martagon). Wysokie pędy zakończone są dużymi gronami złożonymi co najmniej z kilkunastu jednobarwnych lub nakrapianych kwiatów. Lilia złotogłów dobrze rośnie na lekko zacienionym miejscu i glebie o odczynie obojętnym.

            W tym samym czasie pojawiają się kwiaty rzadko u nas spotykanych lilii amerykańskich. Są to rośliny silnie rosnące, o małych, ale licznych kwiatach, zwykle pomarańczowych lub żółtych, gęsto nakrapianych. Tworzą charakterystyczne cebule zbudowane z bardzo małych łusek. Znanym mieszańcem z tej grupy jest 'Bellingham Hybrids'.

           Nieco później (w drugiej połowie lipca i na początku sierpnia) kwitną lilie trąbkowe. Są polecane do przydomowych ogrodów, bo rosną bujnie, są długowieczne, zdrowe i łatwo się rozmnażają. W zależności od cech gatunku, z którego się wywodzą, charakteryzują się różną wielkością oraz barwą i kształtem kwiatów, które bywają lejkowate, kielichowate, dzwonkowate. Mogą mieć kształt gwiazdy lub turbanu. Niezwykłą urodą wyróżniają się lilie trąbkowe polskiej hodowli, np. 'Aldona' czy siewka powstała przez krzyżowanie odmian 'Anna Maria' i 'Afrykanka'.

         Lilie trąbkowe pozostawione w tym samym miejscu przez kilka lat wykształcają ogromne cebule i pędy o wysokości nawet ponad półtora metra. Wymagają wtedy podparcia palikami, bo pod ciężarem kwiatostanów łatwo się pochylają i wyłamują.
    Lilia Henry'ego tworzy ogniście pomarańczowe, nakrapiane kwiaty
    'Tigerwoods' to odmiana z grupy mieszańców OT (lilie orientalne x trąbkowe)

             Najlepiej znanym gatunkiem lilii trąbkowych jest lilia królewska (L. regale). Kwitnie wcześniej niż większość lilii z tej grupy, bo już od końca czerwca. Jej piękne, białe, silnie pachnące kwiaty otwierają się szeroko, odsłaniając żółtą gardziel. Łatwo można ją rozmnożyć nie tylko z cebul przybyszowych, ale także z nasion. Chociaż jest odporna na mróz, to jednak zaleca się okrywać ją na zimę. Ściółka opóźnia wyrastanie pędów, które dzięki temu mniej są narażone na uszkodzenia przez wiosenne przymrozki.

    Na koniec wakacji.

           W sierpniu zakwita silnie rosnąca lilia tygrysia (Lilium tigrinum) o ciemnopomarańczowych lub cynobrowoczerwonych kwiatach z brązowym nakrapianiem. Odmiany tego gatunku mogą mieć także inne barwy.

          Z powodzeniem można też uprawiać dobrze zimującą w naszym klimacie lilię Henry'ego (Lilium henryi). Jej kwiaty pojawiają się w sierpniu. Płatki są pomarańczowe z silnie nakrapianymi długimi wyrostkami i dużymi nektarnikami.

             Mało przydatne natomiast do uprawy w ogrodzie są mieszańce longiflorum oraz mieszańce orientalne. Obie te grupy lilii łatwo przemarzają w naszym klimacie. Dlatego przede wszystkim uprawia się je w szklarniach z przeznaczeniem na kwiat cięty. Trudno jednak całkiem zrezygnować z mieszańców orientalnych, zwłaszcza że wiele nowych odmian wyróżnia się niezwykłą urodą. Zaliczyć można do nich m.in. odmianę o kwiatach białych - 'Signum', różowych - 'Pent Houst', biało-pomarańczowych - 'Garden Party lub pełnych - 'Double Pleasure'.

            Lilie orientalne zostały w ostatnich kilkunastu latach wykorzystane do krzyżówek z liliami trąbkowymi, długokwiatowymi czy azjatyckimi. Powstały w ten sposób nowe grupy oznaczone odpowiednio symbolami OT, LO i OA. Najliczniejsza jest grupa OT (orientalne x trąbkowe), która ma wiele oryginalnych odmian, jak np. pomarańczowo-brązowa 'Shoking', biało-żółta 'Tarragona' czy biało-wiśniowa 'Tigerwoods'. Wśród mieszańców LO (orientalne x długokwiatowe) warto wymienić odmianę 'Triumphator'. Natomiast grupa OA (orientalne x azjatyckie) jest jeszcze nieliczna i obejmuje zaledwie kilka odmian.


    Liliowce.


             Kwiatowy ogród pachnący i mieniący się kolorami, to marzenie wielu posiadaczy ogrodów. Jednak wysoki koszt, a także duża ilość pracy jaką trzeba włożyć w aranżację, a następnie utrzymanie takiego rodzaju ogrodu zniechęca. Dlatego ogrody marzeń oglądamy w kolorowych magazynach, a sami decydujemy się na prostsze i mniej atrakcyjne rozwiązania. Wybierając w nadchodzącym sezonie liliowce, bez wielkiego trudu, możemy stać się posiadaczami ogrodów, które do tej pory podziwialiśmy w kolorowych magazynach. Powód?

     Liliowce to rośliny oryginalne, o pięknych barwach i kształtach, a zarazem niezwykle łatwe w uprawie. Przez wyjątkowo długi okres czasu kwitną i efektownie wyglądają.
    Liliowiec (Hemerocallis) Larry Obsession
    Liliowiec (Hemerocallis) Long Tall Sally

            Kariera liliowców rozpoczęła się stosunkowo niedawno, bo dopiero w latach 30-tych XX wieku. Amerykański naukowiec Arlow Stout zapoczątkował eksperymenty w wyniku, których powstało kilkaset oryginalnych odmian liliowców. Swoją nazwę liliowce zawdzięczają szwedzkiemu przyrodnikowi Karolowi Lineuszowi, który zachwycił się dzikimi liliowcami i nadał im nazwę Hemerocallis co tłumacząc z języka greckiego oznacza hemera - dzień i kallos - piękny. To on napisał o liliowcach: "jest wśród roślin królowa jednej nocy jest i piękność dnia". Jednak liliowce były znane już także o wiele wcześniej bo w starożytności gdzie były używane jako warzywo. Następnie zyskały sławę w Azji jako roślina lecznicza, działająca przeciwbólowo i moczopędnie. Tam też porastały na dziko olbrzymie obszary m.in w Indiach, Mongolii i na Dalekim Wschodzie. W XVI wieku dotarły wraz z kupcami do Europy. Aktualnie na świecie jest zarejestrowanych około 80 tysięcy odmian i każdego roku przybywa następne 3000 tysiące. W Polsce dostępne jest około 60 odmian liliowców.
    Liliowiec (Hemerocallis) Total Look
    Liliowiec (Hemerocallis) Spacecoast Picotee Prince

          Liliowce to jedne z najmniej wymagających roślin. Potocznie nazywa się je roślinami bezobsługowymi. Ich długość kwitnienia jest jedną z najdłuższych i trwa od maja do pierwszych mrozów.

          Liliowce mogą rosnąć w jednym miejscu przez bardzo długi okres czasu. Dopiero po około 5-7 latach, kiedy nie ma już miejsca, aby nowe przyrosty mogły wrosnąć w ziemię, należy je rozsadzać.

         Ze względu na dużą ilość odmian liliowców, szeroką gamę kolorów i kształtów jest wiele możliwości zaaranżowania liliowcowych ogrodów. Można wybrać liliowce w jednej tonacji kolorystycznej np. fioletach lub pokusić się o całą gamę kolorów i stworzyć ogród mieniący się kolorami tęczy.
    Liliowiec (Hemerocallis) Featuring the Gold

        Sposób sadzenia lilowców zależy wyłącznie od wizji osoby sadzącej. Zazwyczaj sadzi się je w rządku o kształcie klasycznym ale także w każdym innym dowolnym kształcie.

    Liliowce doskonale nadają się do obsadzenia różnych elementów w ogrodzie takich jak oczka wodne, brzegi ścieżek czy skalniaki..

          Jeżeli jednak zdecydujemy się na włączenie innych roślin do aranżacji ogrodu to liliowce doskonale komponują się z taki roślinami jak liatrisy, rundbekie, ostróżki, trawy ozdobne,

            Decydując się na zagospodarowanie ogrodu liliowcami mamy szansę samodzielnie i w prosty sposób stworzyć niezwykły, kwiatowy ogród naszych marzeń. Ogród pełen kształtów, kolorów i zapachów, który będzie cieszyć oczy nasze oraz naszych gości przez wiele lat. Od nas zależy jakie kompozycje kształtów i kolorów zastosujemy . Liliowce to niezwykle przyjazna każdemu amatorowi ogrodnictwa roślina. Zarówno temu doświadczonemu i wymagającemu jak i laikowi. Niewątpliwie zapewni osobom, które zdecydują się ją wykorzystać w swoim ogrodzie wiele satysfakcji.


    macierzanka


             Macierzanka (Thymus) to w greckim tłumaczeniu „odwaga”. Zapewne dlatego starożytni żołnierze pobierali kąpiele w macierzance, by dodać sobie męstwa. Średniowieczne damy obdarzały swych rycerzy macierzanką, żeby nabrali otuchy przed walką - roślina figurowała wówczas w czołówce magicznych ziół. Dziś uprawiana jest zarówno ze względu na swoje właściwości lecznicze, jak i ozdobne.

    Rozmiary. Od 10 do 50 cm, w zależności od gatunku i odmiany.

    Gatunki.

          W Polsce występuje 10 gatunków macierzanki - zarówno dziko rosnącej, jak i uprawianej. Są to m.in. macierzanka piaskowa, zwyczajna, cytrynowa, wczesna, macierzanka pospolita. Znana jest także macierzanka tymianek.


     
    Wymagania, stanowisko.

           Macierzanka jest odporna na suszę, lubi stanowiska z glebą przepuszczalną, lekko piaszczystą, miejsca jasne, słoneczne - wówczas jest najbardziej aromatyczna. Macierzanka piaskowa i wczesna lubi podłoże lekko kwaśne. Na glebie wapiennej najlepiej czuje się macierzanka karpacka.

    Kwitnienie.

    Od czerwca do sierpnia, macierzanka zwyczajna - od maja do października, macierzanka tymianek - od maja do września.

    Uprawa i pielęgnacja. Roślina mało wymagająca, sprawdzi się w przypadku początkujących ogrodników.

    Rozmnażanie. Przez wysiew nasion, podział rozrośniętych kęp lub poprzez sadzonki korzeniowe.

    Cięcie. Przycinanie kwiatów po przekwitnięciu albo całego zioła do wysuszenia.

    Podlewanie i nawożenie. Macierzanka dobrze znosi suche podłoże. Nawożenie nie jest konieczne.

    Najczęstsze choroby i szkodniki. Roślina wykazuje dużą odporność na choroby i szkodniki.

    Zastosowanie.

    Roślina ozdobna, oferowanych jest wiele odmian o różnej barwie liści-szare, żółte, dwubarwne itp., stosowana także w mieszankach leczniczych i jako przyprawa do potraw.

    malwa


            Malwa (Alcea). Rodzaj obejmuje gatunki dwuletnie i krótkowieczne byliny. Rośliny te są blisko spokrewnione z rodzajem Althaea (prawoślaz) do którego były kiedyś zaliczane. Liście dłoniasto złożone lub klapowane, często owłosione. Kwiaty duże, pięciopłatkowe o wielu barwach. Owoc- rozłupka.

    Rozmiary. Wysokość roślin: 60-250 cm.

    Gatunki i odmiany.

            Malwa różowa, malwa ogrodowa (Alcea rosea) - bylina- w polskim klimacie uprawiana jako roślina dwuletnia, liście dłoniaste, 5-7-klapowe, jasnozielone i lekko owłosione, kwiaty osadzone w kątach liści, pojedynczo lub po dwa, tworzą długie kłosokształtne kwiatostany, występują w barwie białej, żółtej, różowej lub purpurowej. Kwitnie VII-IX. Wysokość 200-250 cm. Odmiany malwy różowej są zróżnicowane pod względem budowy i barwy kwiatów. Mogą one być białe, różowe, czerwone, morelowe, żółte, fioletowe, purpurowe i prawie czarne, półpełne i pełne. 'Nigra' - odmiana o efektownych, ciemnoczekoladowych kwiatach. Odmiany półpełne i pełne zebrano w grupy: pełne wielkie (zewnętrzne płatki są dłuższe i tworzą kryzę, otaczającą krótsze płatki wewnętrzne, wysokość do 250 cm), szkockie (kwiaty półkoliste o płatkach równej długości, wysokość 220 cm), Czetera/Chaters (kwiaty podobne do szkockich, gęściej osadzone na pędzie, wysokość do 180 cm), fimbriata flore pleno (półpełne lub pełne, fryzowane, rzadko osadzone na pędzie).

    Kwitnienie. VII-IX


     
    Wymagania. Gleba żyzna, przepuszczalna, piaszczysto-gliniasta o pH 6-7. Stanowisko słoneczne, osłonięte.

    Uprawa i pielęgnacja.

           Sadzimy wiosną (IV) lub jesienią (IX-X). Gleba nie może być zwięzła, zbyt mokra i zimna, ponieważ osłabia to wzrost i kwitnienie roślin. Malwa wymaga okrycia na zimę. Pędy kwiatowe podpieramy.

    Rozmnażanie. Wysiew nasion V-VI, sadzonki pędowe z pędów odziomkowych, podział roślin.

    Podlewanie i nawożenie.

    Podlewamy tak, by podłoże było umiarkowanie wilgotne, szczególnie w suche lato.

    Choroby i szkodniki. Rdza może porażać rośliny rosnące na zbyt suchych i ubogich glebach.

    Zastosowanie.

              Roślina doskonała do naturalnego ogrodu, na rabaty, ogrody przydomowe, wiejskie - sadzona w grupach lub szpalerach przy ścianach, ogrodzeniach. Malwa wabi pszczoły i motyle. Odmiany o ciemnych kwiatach i prawoślaz stosowane są w lecznictwie (działanie osłaniające błony śluzowe jamy ustnej i gardła, wykrztuśne i przeciwzapalne), jako dodatek do herbat ziołowych i jako barwnik w przemyśle spożywczym.

    Muchołówka amerykańska


              Muchołówka amerykańska (Dionaea muscipula). Wieloletnia roślina owadożerna. Tworzy bulwiaste kłącza i przyziemne rozety. Pojedynczy liść składa się z dwóch części - asymilacyjnej i pułapkowej. Blaszka liściowa asymilacyjna jest podłużna, sercowata. Liście pułapkowe złożone są z dwóch blaszek, zakończonych zębami, od wewnętrznej strony czerwonych, z sześcioma włoskami czuciowymi. Zewnętrzna strona pułapki często wybarwia się na czerwono. Muchołówka wabi owady słodką wydzieliną i ubarwieniem pułapki. Owady siadając na roślinie, trącają włoski, co powoduje zamknięcie liści. Pułapka po strawieniu owada najczęściej traci zdolność zamykania i staje się zwykłym liściem asymilacyjnym. Kwiaty białe, drobne, niepozorne, wyrastają na pędzie długości do 30 cm.

    Rozmiary. Roślina przyziemna, 10 cm wysokości. Liść pułapkowy osiąga od 3 do 6 cm.

    Gatunki i odmiany.

          Rodzaj monotypowy. W uprawie występuje bardzo dużo odmian. 'Akai Ryu' ('Red Dragon') - roślina ciemnoczerwona o żółtych lub zielonych zębach pułapki, 'Sawtooth' - odmiana o zębach podobnych do ząbków piły, zielona lub wybarwiona, 'Red Burgundy' - cała roślina ciemnopurpurowa, 'Regular Form' ('Typical') - rośliny zielone lub wybarwione, dość odporne na niekorzystne warunki, 'Spider' - rośnie wzwyż, liście długie i wąskie.

    Kwitnienie.

     Późna wiosna, początek lata. Zdarza się jesienią. Zaleca się usuwanie pędu kwiatowego, bo po zawiązaniu nasion roślina zamiera.


     
    Stanowisko.

          Ziemia kwaśna, piaszczysta, uboga w składniki odżywcze- kwaśny torf z gruboziarnistym piaskiem lub sam torf. Muchołówka wymaga bardzo dużo światła - najlepsze pełne słońce lub południowy parapet. Temperatura zimą 0-15oC.

    Wilgotność powietrza. Nie zraszamy roślin. Nie zaleca się uprawy muchołówek w terrariach i akwariach.

    Podlewanie i nawożenie.

            Roślinę podlewamy przez podsiąkanie, lejąc wodę destylowaną na podstawkę. Podłoże powinno być stale wilgotne. Nie dopuszczamy do przelania, podlewając zawsze po tym, jak woda w podstawce wyschnie. Zimą ograniczamy podlewanie do 1-2 razy w tygodniu, tak by ziemia była lekko wilgotna. Roślin owadożernych nie nawozimy. Dokarmianie owadami nie jest konieczne.

    Pielęgnacja.

          Latem dobrze jest wynieść roślinę na zewnątrz. Ważne jest umożliwienie przejścia okresu spoczynku (XI-III), inaczej roślina zmarnieje. Nie powodujemy bezcelowego zamykania pułapek, ponieważ osłabia to roślinę. Spleśniałe lub sczerniałe liście odcinamy.

    Przesadzanie.

          Przesadzamy na wiosnę, co 1-2 lata, do świeżego podłoża lub przy okazji rozdzielania roślin. Najlepsze do uprawy muchołówek są wysokie doniczki. Zaleca się przesadzić roślinę zaraz po kupnie.

    Rozmnażanie.

    Podział roślin, sadzonki liściowe i sadzonki z pędu kwiatowego (3-5 cm). Rozmnażanie przez nasiona (zapylenie krzyżowe).

    Najczęstsze choroby i szkodniki.

     Pleśń. Ziemiórki, przędziorki. Czernienie i usychanie liści wynika z nieodpowiednich warunków uprawy, może też być wynikiem oparzenia słonecznego, a u niektórych odmian jest to zjawisko naturalne.